53 slachtoffers in Udenhout en Biezenmortel in 18 maanden
Onlangs wist wijkagent Harm Muntz samen met collega’s twee nepagenten op heterdaad aan te houden in Loon op Zand. Hij vertelt zijn verhaal aan De Wegwijzer, omdat er ook bij ons nog steeds slachtoffers van deze criminele praktijken vallen. “Het begon zoals zo vaak met een telefoontje naar een ouder echtpaar”, begint Harm. De beller deed zich voor als politieagent en vertelde dat er inbrekers waren aangehouden. Bij hen zou een adressenlijst zijn gevonden waarop ook het adres van het echtpaar stond. Om te voorkomen dat zij slachtoffer zouden worden, wilde de ‘politie’ hun kostbaarheden veilig komen ophalen.

Gelukkig vertrouwde het echtpaar het niet helemaal. Terwijl de oplichter aan de lijn bleef, belden zij met een andere telefoon hun zoon. Die schakelde direct de politie in. De nepagenten hadden niets in de gaten. Toen zij even later bij de woning verschenen om de waardevolle spullen op te halen, stonden de echte agenten al klaar. De twee verdachten werden op heterdaad aangehouden.
“Dat is natuurlijk het mooiste scenario,” vertelt Harm. “Mensen die op tijd aan de bel trekken, waardoor wij kunnen ingrijpen voordat er slachtoffers vallen.”

Precies dezelfde smoes is eerder ook gebruikt bij slachtoffers in Udenhout. De Wegwijzer sprak toen met een van hen en besteedde uitgebreid aandacht aan de ervaringen van het slachtoffer en de lessen die daaruit konden worden getrokken. Maar ook daders leren van hun fouten. Daarom besteden we nogmaals aandacht aan dit onderwerp.

Babbeltrucs worden steeds geraffineerder
Nepagenten maken gebruik van zogenoemde babbeltrucs: slimme smoesjes waarmee criminelen het vertrouwen van mensen proberen te winnen. Daarbij doen zij zich niet alleen voor als politieagent, maar soms ook als medewerker van een bank of de thuiszorg.

Vaak begint het met een telefoontje of zelfs een brief die afkomstig lijkt te zijn van de politie. De oplichters vertellen bijvoorbeeld dat er (gewapende) inbrekers actief zijn in de buurt of, zoals we ook hier hebben gezien, dat er zogenaamd een adressenlijst is gevonden bij een inbraak waarop ook uw woning voorkomt. Vervolgens bieden zij aan om uw sieraden, contant geld of andere kostbaarheden tijdelijk veilig te bewaren.

Om geloofwaardig over te komen, spreken zij soms zelfs een code af die de persoon aan de deur zal noemen. Even later verschijnt er inderdaad iemand aan de deur, soms in een (deel van een) politie-uniform, met een vals legitimatiebewijs en zelfs de naam van een bestaande agent.

Er zijn ook andere varianten. Zo ontvangen mensen soms een brief of e-mail waarin staat dat hun BSN betrokken zou zijn bij criminele activiteiten. Daarna volgt een telefoontje of een huisbezoek waarbij wordt gevraagd geld over te maken naar een ‘veilige rekening’. Ook dat is pure oplichting.

Dat waakzaamheid hard nodig is, blijkt ook uit de cijfers. De politie kreeg vorig jaar ongeveer 13.000 meldingen van babbeltrucs. Dat komt neer op gemiddeld 35 meldingen per dag. En dat is waarschijnlijk nog maar het topje van de ijsberg. Niet iedereen doet aangifte of melding van een poging tot oplichting, waardoor het werkelijke aantal slachtoffers vermoedelijk nog aanzienlijk hoger ligt.

Uit Udenhout en Biezenmortel zijn de afgelopen anderhalf jaar 53 meldingen van babbeltrucs bij de politie binnengekomen. Harm ziet hierin een dalende trend, maar zegt dat het nog te vroeg is om te denken dat het gevaar is geweken.

De politie haalt nooit uw kostbaarheden op
De belangrijkste boodschap van wijkagent Harm is eenvoudig:
“De politie komt nooit bij u thuis om geld, sieraden, bankpassen of andere waardevolle spullen op te halen om die zogenaamd veilig te bewaren. Vraagt iemand dat wel, dan weet u zeker dat het om oplichters gaat.”

Twijfelt u aan een telefoontje of aan iemand die bij u voor de deur staat? Verbreek dan het gesprek en bel zelf de politie via een officieel nummer. Laat niemand binnen en geef nooit geld, sieraden, bankpassen, pincodes of andere waardevolle bezittingen mee.

Bel direct 112
Heeft iemand een afspraak gemaakt om als ‘agent’ bij u langs te komen? Staat er een vermoedelijke nepagent voor uw deur of is deze net vertrokken? Bel dan direct 112. Probeer daarbij, als dat veilig kan, een signalement door te geven en noteer gegevens van een voertuig, zoals het kenteken.

Praat erover
De politie ziet dat vooral ouderen doelwit zijn van deze vorm van oplichting. Daarom is de politie vorig jaar samen met Omroep MAX een landelijke campagne gestart om mensen te waarschuwen voor babbeltrucs met nepagenten.

Wijkagent Harm roept inwoners op ook alert te zijn op familieleden, buren en kennissen. “Praat er samen over. Door deze verhalen te delen, herkennen mensen de truc sneller. En zoals in Loon op Zand bleek: één telefoontje naar de politie kan ervoor zorgen dat de daders worden aangehouden voordat zij slachtoffers maken.”

Tekst en foto: Henny Schilders, De Wegwijzer