Over Udenhoutse onderwijzeressen….

….en een Oisterwijks paardenschattersboekje

In het nieuwe nummer van het kwartaalblad/vlugschrift van Heemkundekring De Kleine Meijerij (Aflevering 2) schrijft Joost van der Loo over ongehuwde onderwijzeressen die voor Wereldoorlog 2 in Udenhout actief waren. In de jaren voor en ook nog kort na de oorlog was het kiezen van het beroep van onderwijzeres (of verpleegster) voor een meisje vaak de enige mogelijkheid om te kunnen doorstuderen. Bij trouwen was ontslag gebruikelijk, vandaar dat veel vrouwen die toen in het onderwijs werkzaam waren ongehuwd bleven. In Udenhout kozen onder meer Cor Kruissen, Maria de Laat, Clothilde Lemire, Maria Mutsaerts, Theodora van Roessel, Anna Vercammen, Jacomina Sweens en Henriëtte Smulders voor dit beroep.

Sjoerd Willems en Karin van den Heuvel die in een uitgebreid artikel de historie van schoenfabriek “De Hollandse Jongens” vertellen. De oprichter/fabrikant was G. van der Heijden, bijgenaamd “De Tuit”. Onder andere hoe die bijnaam is ontstaan wordt in dit rijk geïllustreerde artikel uit de doeken gedaan.

Frans Goris tekent voor een Moergestels gilde-verhaal over het in ere herstellen van de “trekkingen” die steeds voorafgaand aan het koning-schieten werden gehouden. Totdat de Protestantse overheden er een verbod op instelden, werd in luisterrijke optochten naar de gildeterreinen getrokken. In 1785 werd door een inwoner van Moergestel het initiatief genomen deze oude traditie nieuw leven in te blazen…

“Een aantekenboekje van een paardenschatter” is de titel van een van mooie foto’s voorziene bijdrage van Frank Scheffers. Het betreft de vondst van een oud aantekenboekje in de boerderij op Kerkhoven in Oisterwijk, waar de familie van Scheffers vier generaties woonde. Het bevat gegevens over Oisterwijkse paarden en hun eigenaren. Deze gegevens werden gebruikt voor de onderlinge paardenverzekering, ofwel het ‘paardenfonds’. Het boekje was eigendom van Scheffers’ grootvader.

Is er ook anno nu soms nog sprake van armoede en sociale ongelijkheid, ook in vroeger tijd kwamen deze ‘fenomenen’ voor. Zo ook in Oisterwijk, Ad van den Oord beschrijft in dit nummer de niet zo rooskleurig verlopen levens van “drinkebroers” Jan en Martinus Korthout, die door de omstandigheden vervielen tot alcoholmisbruik, met alle trieste gevolgen van dien. Bijzonder hierbij is een foto van Martinus Korthout, gemaakt bij zijn plaatsing in de gevangenis van Veenhuizen.

De uitgave sluit af met een bijzondere herontdekking. Onlangs werd in een kelder bij de Petruskerk in Oisterwijk letterlijk ‘nieuw licht’ geworpen op het tegeltableau dat ooit op de gevel van de Johannes de Doperschool aan de Kerkstraat prijkte. Het tableau stelt Johannes de Doper voor. Op wonderbaarlijke wijze is het geheel destijds gered door Marinus Leermakers. Herbestemming is nooit gerealiseerd, tot nu. Martin van der Waals beschrijft deze vondst en het vervolg ervan. Onder anderen Els Oomis zorgde voor mooie foto’s bij het verhaal.

Literatuursignalementen deze keer zijn de op 5 mei j.l. gepresenteerde Tweede Schaduwspel-app van de Stichting Oisterwijk verbeeld(t) en het boek: ‘Haaren, een wandelend dorp’, geschreven wegens de opheffing van Haaren als zelfstandige gemeente.

Webtip is Beeldbank Oisterwijk, verzamelplaats van filmbeelden over de gemeente Oisterwijk.

Deze aflevering is voor € 6,00 verkrijgbaar bij FotoGalerie Angelique te Udenhout en bij Primera in Winkelcentrum Koningsoord te Berkel-Enschot.
Heemkundekring De Kleine Meijerij heeft als werkgebied Berkel-Enschot, Biezenmortel, Esch, Haaren, Helvoirt, Heukelom, Moergestel, Oisterwijk en Udenhout: www.dekleinemeijerij.nl .

     

Foto:

  1. Janus van der Heijden (Oisterwijk, 1890-1967) en zijn vrouw Maria van Berkel (Tilburg 1890-Oisterwijk 1971) en 5 kinderen, van links naar rechts: Ria (*1931), Gerard (*1925), Joop (*1930, Kees (*1922) en Lies (*1928).
  2. Onderwijzeres Theodora van Roessel.
  3. Een trotse familie Scheffers bij het ‘getoiletteerde’ paard.

Foto van de maand Mei 2021 van “Fotoclub Focus Udenhout”

Als foto’s van de maand Mei 2021 van “Focus op Nederland” zijn in de categorie zweven met een meerderheid van stemmen gekozen 2 foto’s, “zweefvliegtuig en Reiger” van Rene van den Boer uit Udenhout. We feliciteren Rene met het maken van deze mooie foto’s.

Elke maand word er een foto van de maand gekozen en gepubliceerd. De foto’s worden tentoongesteld op de foto-expositie van “Focus op Nederland” in oktober 2021. Voor meer informatie kunt u kijken op onze site  www.fotoclubfocus.nl.

Tot eind augustus 2021 houden wij een kleine foto-tentoonstelling voor de bewoners van Woonzorgcentrum Theresia te Vught.

Namens Fotoclub Focus Udenhout
Peter van Kollenburg

Collectant gemist?

Van 28 juni tot en met 3 juli 2021 vond de landelijke huis-aan-huiscollecte plaats van het Nationaal MS Fonds om geld in te zamelen voor wetenschappelijk onderzoek naar betere behandelingen en om de kwaliteit van leven voor mensen met multiple sclerose te verbeteren.

Collectant gemist?
Ga naar www.nationaalmsfonds.nl en doneer online of maak een digitale collectebus aan. Het is ook mogelijk om een donatie over te maken op NL 92 INGB 000000 5057.

MS is zenuwslopend
Dat MS een enorme impact heeft op (jonge) levens én veel verschillende gezichten heeft, maakt het MS Fonds momenteel duidelijk in de nieuwe campagne ‘Face it. MS is zenuwslopend’. In de campagne zijn Carla, Winston, Carlien, Kevin en Vera te zien. Zij verschillen in leeftijd en zitten ieder in een andere levensfase, maar zij hebben één ding gemeen: ze hebben alle vijf MS.

Kevins (29) grootste angst, nadat hij plotseling zijn zicht bijna helemaal verloor, was of hij het gezichtje van zijn ongeboren zoon nog wel zou kunnen zien. Carlien (37) vertelt: ‘lopen gaat moeilijk, ik heb last van vermoeidheid, evenwichtsstoornissen en soms zie ik minder goed.’ Op www.nationaalmsfonds.nl/faceit laten de vijf op indringende wijze zien wat er met hun gebeurd is sinds ze de diagnose MS kregen.

Opbrengst is hard nodig
Over de ziekte MS is nog veel onbekend. Onderzoekers weten nog niet waardoor MS veroorzaakt wordt en hoe het genezen kan worden. Met de opbrengst van de collecte investeert het MS Fonds onder andere in innovatieve onderzoeken om betere behandelmethoden te kunnen vinden. Maar ook coacht zij mensen om de kwaliteit van hun leven te kunnen verbeteren.

 

Expositie ’t Schoor

De PLUS plust naar PLUS 2.0

23 dagen hebben we het in Udenhout moeten doen zonder supermarkt aan het Tongerloplein. Waar het doorgaans vol staat met auto’s die ‘volgeladen’ worden met levensmiddelen, waren het deze 23 dagen busjes van tegelzetters, schilders en interieurbouwers die het plein vulden. Voor de PLUS stonden nog wel een paar marktkramen waar de meest noodzakelijke levensbehoefte verkrijgbaar waren, maar het was even niet de manier van boodschappen doen die we gewend waren.
En dat is het misschien na de opening van de nieuwe PLUS nog steeds niet. Want wanneer je aan komt rijden op het plein dan zie je aan de gevel al een enorme verandering. Een mooie frisse moderne uitstraling geeft niet alleen het gebouw, maar gelijk het gehele plein een aantrekkelijk uiterlijk!

Het is woensdag 23 juni wanneer we ons om 09:00 uur melden bij de ingang van de PLUS. Het is al aardig druk wanneer Stefan Ammerlaan (artiestennaam ‘Sander’, BD) de microfoon  pakt en alle aanwezigen welkom heet. 
Zonder het al gezien te hebben wordt al snel duidelijk dat het een hele mooie winkel geworden moet zijn. Want wanneer Stefan daar staat te vertellen hoe trots hij zelf is op het resultaat en op zijn werknemers, worden de emoties ook bij hem zicht- en hoorbaar. Een mooi moment om zijn beste vriend, zijn zoontje, er even bij te gaan roepen om samen de openingshandeling te verrichten. Het gehele gezin Ammerlaan staat achter het groene PLUS-lint klaar. We tellen van 7 (geluksgetal) naar 0 af en op dat moment knipt het gezin Ammerlaan het lint door en is de officiële opening van de PLUS 2.0 een feit.

Wanneer de eerste mensen naar binnen gaan krijgen ze een plattegrond uitgereikt waarop staat waar ze alles kunnen vinden. De nieuwe winkelwagentjes zijn binnen notime allemaal in gebruik, waardoor er klanten buiten even moeten wachten. Binnen zie je alle klanten rondkijken en tegen elkaar zeggen dat het wel een hele mooie grote winkel geworden is.
Wanneer we de groente- en fruitafdeling gehad hebben komen we midden in de winkel aan bij het kookeiland. Hier worden maaltijden bereid die dus rechtstreeks “Uit de keuken van PLUS” komen. Janneke vertelt ons dat ze hier verse maaltijden gaan maken met de meest verse producten die ze kunnen krijgen. Denk hierbij aan verschillende soorten pasta’s, beenhammetje met Hasselbackaardappelen, verse zalm variaties, carpaccio salade.
Personeel dat in de ‘oude’ winkel op de verschillende versafdelingen stond hebben vanaf januari in verschillende kooksessies, in de keuken van ontmoetingscentrum ’t Plein, de fijne kneepjes van het vak geleerd. Hierdoor is er overigens nog wel ruimte voor nieuwe personeelsleden op de andere versafdelingen (informeer hiernaar in de winkel).

Even verder zien we Marijn Pijnenburg met een glimlach van oor tot oor. “De reacties die we nu al krijgen zijn zo mooi, dat gaat een hele mooie dag worden.”
Datzelfde zal ongetwijfeld ook door het hoofd gaan van Stefan die bij de ingang iedereen welkom staat te heten en ook en passant nog alle complimenten van de vertrekkende klanten in ontvangst neemt.

Winkeloppervlak: met 400m2 vergroot
Producten: Met honderden verschillende artikelen uitgebreid.

Tekst: Pieter Michielsen
Foto’s: Henny Schilders, De Wegwijzer

In onze rivier – Kamiel & Miru Choi

– Liedjes en gedichten voor kleine en grote kinderen –
Dat de corona-pandemie mensen brengt tot bijzondere activiteiten is inmiddels een gegeven dat we kennen. De Udenhoutse filosoof, dichter en schrijver Kamiel Choi gebruikte de tijd om een bundel met liedjes en gedichten te maken. Dit is in eigen beheer uitgegeven en zijn werk is natuurlijk ook binnen onze dorpsgrenzen te verkrijgen. De “liedjes en gedichten voor kleine en grote kinderen” is de ondertitel van deze bundel. Alle stukjes werden voorzien van tekeningen door zijn dochter Miru (8 jaar). De liedjes zijn alle op de wijze van meestal heel bekende hits als: ‘We Are The Champions’ van Queen, ‘House Of The Rising Sun’ van Animals, ‘Mrs. Robinson’ van Simon and Garfunkel en vele andere bekende liedjes c.q. hits. Het zingen van de liedjes vergt enige
oefening ook al zijn de melodieën erg bekend maar de teksten moeten natuurlijk wennen.

De gedichten van Kamiel hebben vaak een kinderlijke kwinkslag die jeugdige lezers zal doen glimlachen en doen herkennen hoe zij de wereld (soms) zien. Kamiel kruipt met regelmaat in het hoofd van een kind om zo zijn gedichten vorm te geven. De beschreven situaties en objecten zijn verrassend en vooral soms hilarisch. De fantasie viert hoogtijdagen als de gedichten het slot van het stukje naderen. Ook de liedjes zijn van eenzelfde toonaard en kunnen met gemak ook als gedichten gelezen worden.
Wie de zestig stukjes bekijkt ziet dat het vooral voorleesgedichten en voorzing liedjes zijn. Soms worden woorden gebruikt die moeten worden uitgelegd zoals “wanneer het buiten kosmisch waait” uit het gedicht De platte planeet. De ti tel van de bundel is gewoon de titel van één van de gedichten en is geen verbindend thema.

Voor wie een bijzonder en vooral anders voorleesboekje of zingboekje zoekt en samen met de kinderen tekeningetjes wil kijken, heeft aan deze bundel In onze rivier een bijzondere lokale uitgave te pakken. Leuk voor de kinderen is dat de schrijver en illustrator in ons dorp wonen. Misschien zit Miru wel bij ze in de klas!?

Meer informatie over het boekje, de schrijver en zijn dochter vind je op: http://creativechoice.org/

Joost Festen, Correspondent

Eerste prijs van de jonge jury

Margje Woodrow:
“Mijn passie is om bij jongeren via spannende real life verhalen het plezier in lezen te vergroten.”

De in Udenhout wonende Margje Woodrow is schrijfster van spannende jeugdthrillers. Als lerares van groep 8 schreef zij verhalen voor haar leerlingen en ontdekte ze hoe leuk zij het vond om verhalen te schrijven en hoe leuk de leerlingen het vonden om ze te lezen. Ze ging in de leer bij kinderboekenschrijvers op de Hoge School in Amsterdam en maakte van haar hobby haar beroep. In 2013 verscheen haar eerste boek “Examendeal”.
Haar drive om goede boeken voor de jeugd te schrijven is om jongeren van groep 8 tot groep 1-2-3 van de middelbare school met plezier aan het lezen te krijgen. Lezen is belangrijk volgens 
Margje, maar lezen moet geen “moeten” worden. Daarom speelt ze in haar boeken in op de leef-en-belevingswereld van jongeren, maakt ze gebruik van plaatjes en foto’s en juicht ze  luisterboeken toe.
Ze gaat veelvuldig naar middelbare scholen als “schrijver in de klas” en vraagt daar aan leerlingen ook om input voor haar boeken. Ze laat ze meedenken en daagt ze uit om met goede ideeën
te komen. Haar onderwijsachtergrond is daarbij een groot pluspunt. Ook haar zoon Micky is een uitstekende sparringpartner, hij geeft met name input voor de beschreven dialogen.
De boeken van Margje bevatten thema’s als pesten, discriminatie, zelfvertrouwen, vriendschap, groepsdruk, jezelf blijven, over grenzen gaan etc. Wel altijd verpakt in een bloedje spannend verhaal.
Twee jaar geleden kreeg Margje de kans een verhaal voor 3Pak, het boekenweekgeschenk voor jongeren, te schrijven.
Vanwege haar passie om jongeren aan het lezen te krijgen neemt zij deel aan verschillende projecten, die het belang van lezen onder de aandacht willen brengen. Bijvoorbeeld binnen het project “Taalbazen”, waarin inspirerende schrijvers online in gesprek gaan met jongeren. Met schrijver Alex Boogers vertelde ze afgelopen zomer daarover in Op1. Uitdagend was het schrijven van een kort verhaal binnen het bestaande verhaal van de game Assasins Creed Valhalla over de tijd van de Vikingen. Ook Ronald Giphart schreef hiervoor een kort verhaal.

Haar boek “Snitch” is eerder al tweede geworden bij “de Prijs van de Jonge Jury”, een belangrijke publieksprijs voor jongeren en dit jaar heeft Margje op 9 juni de eerste prijs gewonnen met haar boek “Fake Trip”. Een bijzondere prestatie!
Op 6 juli komt haar nieuwste boek “Smash” uit, een verhaal wat zich afspeelt op een populaire jongerencamping op Terschelling. Dit boek is vanaf 6 juli te koop bij de Readshop in Udenhout, gesigneerd én met pen.

Tekst: Nelleke Strater, correspondent
Foto: Margje Woodrow

Sprokkels 18 in kleine kring én online gepresenteerd

Het jaarverslag van Erfgoedcentrum ’t Schoor is afgelopen vrijdag 18 juni gepresenteerd in Kasteel De Strijdhoef.
Deze presentatie stond al enige maanden geleden op de agenda, maar die kon toen i.v.m. de strenge beperkende corona-maatregelen geen doorgang vinden.
Omdat de maatregelen op het moment een stuk minder streng zijn, maar nog wel zo dat een presentatie in een volle zaal van ’t Plein nog niet mogelijk was, is er gekozen voor aangepaste oplossing.
Leden van het schrijversteam van erfgoedcentrum ’t Schoor, gastschrijvers en sponsoren waren uitgenodigd om te komen kijken naar de presentatie van Sprokkels 18 in het zijgebouw van Kasteel De Strijdhoef. Hier werd door Kees van Kempen een film gepresenteerd waarin enkele schrijvers vertelden waarom en waarover het verhaal geschreven hadden.
Zo vertelde Tim Ravestein dat zijn opa de reden is geweest waarom hij een sprokkel geschreven had over ‘The Hap Cats’. Dit was een Rock and Roll bandje uit de jaren ’50 en ’60.
De zoektocht van Tim naar meer informatie over deze band heeft een leuke Sprokkel opgeleverd.
Kees van Kempen schreef een sprokkel over zijn naamgenoot Kees van Kempen die op Huize Assisië beter bekend staat als Broeder Gabriël.
Thomas Mallens heeft een Sprokkel geschreven over De Coöperatie Biezenmortel. De rede van oprichting en de doelen die de coöperatie heeft weten te verwezenlijken en in de toekomst nog zal blijven nastreven.
André Witlox schreef een sprokkel over ‘Klein Duitsland’. Opgegroeid in Klein Duitsland, bij ’t spoor niet zo heel ver van d’n oven, neemt André u mee in zijn herinneringen die hij aan dat stukje Udenhout heeft.
Lia Clement heeft het jaarlijks terugkerende hoofdstuk de Kroniek toegelicht waarmee de ongeveer half uur durende filmpresentatie van Sprokkels 18 ten einde kwam.
Maar er staan uiteraard nog veel meer mooie verhalen in deze Sprokkels die het de moeite waard maken om Sprokkels aan te schaffen om het vervolgens helemaal door te lezen.

Het eerste exemplaar werd deze keer uitgereikt aan André van der Lee. André is ook een van de Sprokkelschrijvers, hij was zeer verrast dat hij deze keer het eerste exemplaar overhandigd kreeg.

Sprokkels is o.a. verkrijgbaar bij:
DA drogist (The Readshop).
De filmpresentatie is terug te zien via: www.schoorudenhout.nl

Groen extra

In uw omgeving ligt het prachtige natuurpark ter Roomley. Het park vormt een mooie uitvalsbasis voor ontspanning en recreatie. Het groen in het park sluit zoveel mogelijk aan bij de plantsoorten die van nature in de omgeving voortkomen (populieren, meidoorn, sleedoorn etc.). Daarnaast komen er ook ecologische voorzieningen om de biodiversiteit te bevorderen. Om met het beheer en onderhoud van het groen meer rekening te houden met de natuur en biodiversiteit, zullen er door Groen Xtra vanaf week 24 schapen voor het beheer in gezet gaan worden.

Welke voordelen heeft het inzetten van schaapskudde:
Met de introductie van schapenbegrazing brengt men een proces van natuurontwikkeling op gang.
Natuurgrasland komt tot ontwikkeling. De soortenrijkdom neemt toe. Dit komt omdat door de begrazing de strooiselophoping en de vervilting van de graszode verdwijnt. Hierdoor ontstaan volop kiemingsmogelijkheden voor wilde bloemen en kruiden.

Boomopslag wordt tegen gegaan
Het beheer krijgt een duurzaamheidsimpuls. Schapen gebruiken immers geen minerale brandstoffen.
Schaapskuddes zijn rondtrekkende zaadverspreiders. Omdat de kudde ook andere natuurlijke terreinen bezoekt is verspreiding van zaden van wilde planten mogelijk.
Belevenis: Een kudde in het terrein is gewoon ook leuk om te zien en spreekt tot de verbeelding.

In het deel ten oosten van Park ter Roomley wordt er een flexibele omheining (schrikdraad) ingezet waarachter de schapen kunnen grazen. Doordat het deel ten westen van Park ter Roomley smalle stroken en versnipperd groen heeft, zal hier een herder ingezet worden. De herder is de hele dag bij de schapen om ze met behulp van een hond te sturen naar de plekken die begraasd dienen te worden.

Omdat de schapen de hele dag lekker kunnen grazen en zo hun voeding binnen krijgen, wordt u vriendelijk verzocht geen voedsel in het groen te gooien voor te schapen.

Meer informatie
Bent u nieuwsgierig naar de precieze werkwijze en de inzet van het soort schapen, kijk dan op www.delachendeooi.nl

Voetzorg, goede zorg

Uw voeten hebben heel wat te verduren. Ze dragen u gedurende uw hele lange leven. Ze verdienen daarom wel wat extra zorg. Gelukkig is er de laatste decennia meer aandacht voor goede voetzorg. Ook mogen voeten zich, vooral tijdens de zomermaanden, meer en meer van hun mooie kant laten zien.
De meeste Nederlanders verzorgen hun voeten zelf. Volgens een onderzoek van Maurice de Hond laten ruim 3 miljoen Nederlanders hun voeten regelmatig (1x per 6-8 weken) verzorgen door een professional in voetzorg: de pedicure. De helft daarvan komt vanwege (medische) voetklachten, vaak doorverwezen door (huis)artsen, de andere helft komt om voetklachten te voorkomen en ook als verwenmoment voor zichzelf. Udenhout telt meerdere pedicures, die o.a. te vinden zijn in de servicepagina van de Wegwijzer. Pedicure is geen beschermd beroep, iedereen mag zich
zonder diploma een pedicure noemen, maar de vakmensen zijn aangesloten bij de brancheorganisatie ProVoet.

Pedicures verzorgen en behandelen voeten en nagels. Een behandeling kan bestaan uit het zorgvuldig knippen, frezen, veilen van de teennagels en verzorging van de nagelriemen, maar ook het verwijderen van eelt op plekken waar de druk op de voet te groot is, behandeling  van likdoorns/eksterogen, behandeling van kloven, ingegroeide nagels, kalk/ schimmelnagels. De pedicure heeft een belangrijke taak in het achterhalen van de oorzaak van de voetproblemen en het geven van advies om de klachten te voorkomen.

Een medisch pedicure is gespecialiseerd in de behandeling van reumatische voetklachten en diabetische voetklachten. Deze behandelingen worden soms (gedeeltelijk) vergoed door de basisziektekostenverzekering van de cliënten. Ongeveer 10% van de diabetici (mensen met suikerziekte) hebben voetklachten. Door verslechtering van de doorbloeding naar en in de voeten en door vermindering van de werking van de zenuwbanen (verstoorde gevoeligheid) kunnen aan de voeten ongemerkt wondjes ontstaan, die maar moeilijk genezen. Noodzaak is dus om wondjes te voorkomen.
De medisch pedicure werkt hierin nauw samen met (huis)artsen en podotherapeuten. Maar natuurlijk kan de pedicure ook aandacht hebben voor de schoonheid en het verwennen van de voeten. Naast de noodzakelijk behandeling kan een voetenbadje met badolie of badlotion, een heerlijke voetmassage en het polijsten en lakken van de teennagels zorgen voor een geweldig verwenmoment. Iets om u zelf regelmatig te gunnen.

 

Tekst: Nelleke Sträter, correspondent
Foto’s: Rianne Wolfs, medisch pedicure