Koekloteren; een echt Udenhouts woord en traditie
De Kermis in Udenhout is onlosmakelijk verbonden met de koekloterij door Stichting Udenhouts Belang. Deze jarenlange traditie, alom bekend in Udenhout en omgeving, geniet ieder jaar een grote belangstelling.
Marc en Pleun Molenschot van Udenhouts Belang zijn in de geschiedenis van de koekloterij gedoken. Ze vertellen me dat in 1907 voor het eerst tijdens de kermis een loterij gehouden werd. Door drie arbeiders uit de steenfabriek, die met hun seizoensarbeid wel wat extra geld konden gebruiken. Aan de loterij hielden ze met drieën 33 gulden over.
In 1905 was een nieuwe loterijwet in werking getreden, die een dergelijke loterij eigenlijk verbood, maar burgemeester van Heeswijk beschouwde de 33 gulden niet als loon, en keurde de loterij goed.
N
a de tweede wereldoorlog werden vanaf 1951 door gezamenlijke buurtverenigingen uitstapjes voor ouderen georganiseerd. Vanaf 1956 werd op de kermis een koekloterij gehouden om met de opbrengst de kosten voor de ouderenreisjes te dekken. Uit deze gezamenlijke actie ontstond in maart 1959 Stichting Udenhouts Belang.
De stichting organiseert, naast de traditionele ouderenreisjes, al jaren meerdere sociale evenementen in het dorp. Daarbij wordt de laatste jaren steeds meer samenwerking gezocht met anderen. “Evenementen organiseren kun je bijna niet meer alleen”, zegt Marc. “Ook omdat je veel vrijwilligers nodig hebt om alles in goede banen te leiden”.
Zo wordt de ouderenreis georganiseerd in samenwerking met SUB, Zonnebloem, Eva en SWOU. Ondernemersvereniging Udenhout en Udenhouts Belang slaan de handen ineen voor de kindermarkt/koningsspelen op Koningsdag. Samen met Erfgoedcentrum ’t Schoor wordt de 4 mei herdenking gehouden. De middag voor de gedecoreerden wordt samen met de Dorpsraad georganiseerd. De intocht van Sinterklaas en de koekloterij zijn evenementen van Udenhouts Belang zelf.
De onkosten voor al deze activiteiten worden betaald uit een donateursactie, subsidie van de gemeente en vooral uit de opbrengst van de koekloterij tijdens de kermisdagen. Marc: “Al het geld gaat weer terug Udenhout in, voor jong en oud”.
De koekloterij, door de Unesco uitgeroepen tot immaterieel erfgoed, wordt georganiseerd met meerdere vrijwillige sprekers en verkopers van de loten, en natuurlijk in goede samenwerking met Bakkerij Geerts. Ieder jaar bakt Geerts 1000-1100 koeken van groot formaat (1,5 kilogram) volgens een speciaal recept dat alleen voor deze koeken gebruikt wordt. De koek heeft volgens winnaars een bijzondere, heerlijke smaak.
Wilt u een van de gelukkige winnaars zijn, kom dan tijdens de kermisdagen naar het grote rad waar de koeken voor 1 euro per lot verloot worden. Behalve dat u kans maakt op een overheerlijke koek, ondersteunt U daarmee de mooie sociale evenementen van Stichting Udenhouts Belang.
Het rad draait:
Zaterdagmiddag in de Eikelaar vanaf 14.30 uur (alleen voor bewoners van de Eikelaar).
Zaterdagavond vanaf 18.30 tot ongeveer 21.30 uur.
Zondagmiddag vanaf 13.30 tot in de avond.
Dinsdagavond van 18.30 tot ong. 21.30 uur.
Tekst: Nelleke Sträter, De Wegwijzer.
Foto’s: Stichting UB en Henny Schilders, De Wegwijzer
Als ik even voor half drie binnenkom in het atrium van de Eikelaar, zitten er verspreid over de tafels ongeveer 80 personen. Het rad staat klaar, net als de rekken met 55 grote koeken van anderhalve kilo en 55 kleine koeken van een pond. Bij ieder lot wordt een koek verloot, maar hier in de Eikelaar wordt op hetzelfde lot als troostprijs een kleine koek verloot. Henk Koper staat bij het rad en vertelt dat bakkerij Geerts speciaal voor de kermis zo’n 1500 à 1700 koeken bakt voor de loterij. En dan begint het. Vijf dames verspreiden zich over de zaal om de loten te verkopen en de animo is groot. Er zijn meer kopers dan er loten zijn. Ik zit aan een tafel achterin en het lukt de vier dames bij mij aan tafel lang niet iedere ronde om een lot te bemachtigen. Nummer 88 heeft prijs en aan mijn tafel wordt verzucht dat ze 87 en 89 hebben. Tiny Oerlemans vertelt dat vorig jaar de loterij op de kermis niet doorging vanwege corona, maar in de Eikelaar wel omdat men daar anderhalve meter afstand kon houden. Zij had toen wel heel veel geluk met negen koeken.
Zaterdagavond 20.00 uur fietsen we naar de kermis. Mijn belangrijkste doel: een koek loten. Met een aantal losse euro’s in mijn zak op pad. In de Koestraat komen we de eerste mensen al tegen met een koek in de hand. Het kermisterrein is dit jaar anders en heel gezellig ingericht. De helft van het Tongerloplein en loopt dan door op de theaterplaats. Juist op de overgang staat dit jaar het rad van de koekloterij. Kees Weijtmans draait nu het rad en roept voortdurend dat niemand zonder koek de kermis hoeft te verlaten. Het gaat in hoog tempo. Vele euro’s later en nog maar twee euro’s te gaan heb ik nog steeds geen koek. Zoals de meesten zonder koek begin ik me al te verzoenen met de gedachte dat ik in ieder geval Udenhouts Belang heb gesteund. Maar dan bij mijn een na laatste euro: “120 blauw en de koek is van jou” roept Kees en jawel: Ik heb 120 blauw! Natuurlijk is ook mijn laatste euro voor Udenhouts belang.