Lezing Heemkundekring De Kleine Meijerij

Lezing Heemkundekring De Kleine Meijerij over de geschiedenis van de politie – 500 jaar orde en gezag

Maandag 26 januari 2026, aanvang 19.30 uur, De Schalm (Koningsoord), Trappistinnentuin 77 te Berkel-Enschot

In zijn uitvoerige interactieve verhaal neemt Tony Mouw u mee in 500 jaar geschiedenis van het ontstaan van de politie en de marechaussee: van de Nachtwacht tot aan de BOA. Tegenwoordig kennen we in Nederland één landelijke politieorganisatie. Sommigen herinneren zich wellicht nog de tijd van de gemeentepolitie en de Rijkspolitie. En wie kent niet de veldwachter “Bromsnor” uit de televisieserie Swiebertje?

Maar de geschiedenis van de politie gaat veel verder terug, tot aan het ontstaan van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. In deze lezing van circa twee uur neemt Tony Mouw het publiek mee door vijf eeuwen ordehandhaving en gezag. Mouw deelt dit verhaal vanuit zijn eigen werkervaring op de Politieacademie. De lezing wordt gelardeerd met veel fotomateriaal. Deze avond komen er verschillende thema’s aan bod. De rol van de veldwachter en het ontstaan van het moderne politieapparaat. Maar ook de rangen en standen binnen de politie en de dilemma’s die bij het werk komen kijken

Tony Mouw volgde de Politieacademie en werkte jarenlang als hoofdinspecteur bij de Nederlandse politie, onder meer als teamleider, auditor, docent, onderzoeker en examinator.

Toegang voor leden van Heemkundekring De Kleine Meijerij is gratis, aan niet-leden vragen we een bijdrage van € 5,00.

Verenigingen informeren raadsleden

Het Winterparadijs heeft opnieuw een succesvolle editie afgesloten. Het enthousiasme van de organisatoren én bezoekers is groot, maar toch maakt het bestuur zich zorgen over de toekomst. Er zijn diverse uitdagingen, die ook bij andere verenigingen leven. Daarom organiseerde het Winterparadijs op 11 december een bijeenkomst waar 14 verenigingen* de gelegenheid kregen om hun successen en uitdagingen te delen met raadsleden van de Gemeente Tilburg.

Er werd gepresenteerd in 4 clusters: Verbinders, Sportpark Zeshoeven, Zaalsporters en Gelegenheidsevenementen. Onder de aanwezigen waren vertegenwoordigers van 50PLUS, VVD, CDA, D66, Tilburg013, Lokaal Tilburg, SP en FvD en verder van de Gemeente Tilburg, de Dorpsraad, Countour de Twern en R-Newt.
Presentator Guido Cools van het Winterparadijs opende de avond met de constatering dat Udenhout een uitzonderlijk verenigingsleven kent. Hij telde meer dan zeventig verenigingen en initiatieven. Maar liefst 30% van de inwoners van Udenhout is actief betrokken bij één van de 14 aanwezige verenigingen of stichtingen.

Vier clusters
Voor deze bijeenkomst waren veertien presenterende organisaties ingedeeld in vier clusters: Verbinders, Sportpark Zeshoeven, Zaalsporters en Gelegenheidsevenementen.

Iedere vereniging vertelde enthousiast over haar activiteiten en betrokken achterban. Per cluster werden de gezamenlijke uitdagingen en zorgen benoemd. Gemeenschappelijke knelpunten zijn het vinden van vrijwilligers (met name jongeren), de toenemende druk op voorzieningen door capaciteitsproblemen (mensen/middelen) en de behoefte aan betere coördinatie in een groeiend dorp met uiteenlopende behoeften.

Daarnaast zijn er specifieke aandachtspunten per cluster.

Verbinders
Cultuurhuis De Kwekerij benadrukte de noodzaak van een ontmoetingsplek voor alle inwoners. Het Toekomst Team wees op het belang van jongerenparticipatie en een eigen ontmoetingsplek voor de jeugd. Verbindende Velden vroeg aandacht voor de vergunningverlening voor hun locatie en om bestuurlijke durf om dit vernieuwende initiatief daadwerkelijk een kans te geven.

Sportpark Zeshoeven
In het gebiedsperspectief is een verhuizing van sportaccommodaties opgenomen, maar groei lijkt daarbij nog onvoldoende meegenomen. Er werd gevraagd om vanuit toekomstige behoeften te kijken naar de nieuwe opzet en inrichting van sportvoorzieningen op de toekomstige locatie. Daarnaast werd expliciet de vraag gesteld of een manege nog wel passend is binnen een (groeiende)woonwijk.

Zaalsporters
Voor de zaalsportverenigingen is het capaciteitstekort het grootste probleem. Dit speelt nu al en zal door de woningbouwontwikkelingen in Udenhout en Biezenmortel alleen maar toenemen.

Gelegenheidsevenementen
Gelegenheidsevenementen hebben vooral behoefte aan een multifunctioneel evenemententerrein met basisvoorzieningen zoals stroom, water en horeca. Tot op heden staat dit nog onvoldoende op de agenda van de gemeente.

Geslaagde bijeenkomst
De bijeenkomst werd als zeer geslaagd ervaren. Er werd duidelijk gemaakt hoe actief en zelfredzaam het verenigingsleven in Udenhout is, maar ook waar ondersteuning van de gemeente noodzakelijk is. De raadsleden werd gevraagd deze signalen goed mee te nemen en zwaar te laten meewegen bij toekomstige besluitvorming.

*Winterparadijs Udenhout, Cultuurhuis De Kwekerij, voetbalvereniging SVSSS, Kindervakantieweek Udenhout, Scouting St. Lambertus, Survivalrun Udenhout, tennis- en padelvereniging TPVU, hockeyclub MHC, pétanquevereniging VOP, Ruitersportvereniging St. Lambertus, zaalvoetbalvereniging RZVU, Udenhout Onder Zeil, KPJ Udenhout, Het Toekomst Team:de Jongerenraad Udenhout, Verbindende Velden

Tekst: Wilma de Jong-Verspeek, De Wegwijzer
Foto’s: Guido Cools, Winterparadijs

Geslaagd Pop-up restaurant op oudjaarsavond

Els, Herman, Annemarie, Hans, Bea en Eric en hun gasten kijken terug op een geslaagde feestavond met diner op oudjaarsavond. 17 gasten hadden zich opgegeven. Er was ruimte geweest voor meer gasten. Blijkbaar is er toch de nodige schroom van mensen om zich op te geven voor een avond dineren met mensen die ze niet kennen. De 17 gasten die de stap wel hadden gezet waren zonder uitzondering zéér enthousiast. Sommigen waren met tweeën gekomen: een echtpaar, een buurman en buurvrouw en twee vriendinnen. De anderen hadden alleen de stap gezet. De meeste mensen waren boven de 80.

Lekker eten en gezellig praten, lachen en genieten
Op de foto is te zien hoe het gezellig was ingericht met ronde tafels. Gedurende de 7 gangen werd er regelmatig gewisseld en konden de organisatoren ook regelmatig even mee aanschuiven. Aan het begin even de sfeer van aftasten en vervolgens is er de hele avond geanimeerd met elkaar gepraat en vooral ook veel gelachen. Een muzikaal optreden van Ton en Tonnie die zo belangeloos wilden bijdragen viel erg in de smaak. Het eten heerlijk. Het diner duurde tot 23.50 zodat men op tijd klaar stond voor hét moment Dat moment werd aangekleed met een Spaans ritueel. Iedereen kreeg 12 druiven in de hand. Deze staan voor geluk en gezondheid. Op iedere slag van de laatste 12 slagen van het jaar eet je een van de druiven. Het was prachtig hoe iedereen dit
ook exact deed om op die manier een voorspoedig jaar te ‘bezweren”. Natuurlijk wenste toen iedereen elkaar heel hartelijk de beste wensen voor 2026, waarna een glas ‘bubbels’ werd gedronken. Rond 01.00 uur werden alle gasten naar huis gebracht. De complimenten waren unaniem en mensen vertelden dat ze een fantastische avond hadden gehad en een geweldige start van het nieuwe jaar.

Hartverwarmende, spontane bijdragen
Bijzonder is ook dat na de uitnodiging voor de avond een aantal spontane bijdragen kwamen. Het eerdergenoemde optreden van Ton en Tonnie. Ook eigengebakken koekjes voor bij de koffie en champagne werd bezorgd. Spontane bijdragen van mensen die het een leuk initiatief vonden en het op die manier wilden steunen. Dus al die mensen uit Udenhout van harte bedankt. Ook dank aan de gemeente Tilburg die kleinschalige activiteiten voor oudjaar steunt.

Nog een keer?
Dat is afwachten. Iedereen heeft genoten, maar de organisatoren gaan zich daar nog over buigen. Eén ding is zeker: het aantal gasten zal dan zeker groter zijn na dit succes.

Tekst: Wilma de Jong-Verspeek, de Wegwijzer
Foto’s: Els van der Meulen

Onze wijkagent blikt terug op 2025

Wijkagent Harm Muntz kijkt met een overwegend positief gevoel terug op 2025 in Biezenmortel en Udenhout. De aangiftecijfers laten over de hele linie een daling zien en tegelijkertijd weten inwoners de weg naar Meld Misdaad Anoniem (MMA) steeds beter te vinden. “Hoewel elk slachtoffer er natuurlijk één te veel is, laten de cijfers een gunstiger beeld zien dan in de jaren ervoor,” aldus Muntz.

Top 3 aangiften: duidelijke daling, internetfraude blijft koploper.
In 2025 bestond de top 3 van aangiften opnieuw uit internetfraude, woninginbraken en fietsdiefstallen. Opvallend is dat alle drie de categorieën zijn gedaald ten opzichte van 2024.

• Internetfraude daalde van 53 naar 44 aangiften, maar blijft koploper.
• Woninginbraken gingen van 25 geslaagde inbraken en 10 pogingen naar 17 inbraken en 7 pogingen.
• Fietsdiefstallen namen af van 24 naar 15 aangiften.

“Dat is een ontwikkeling die in de pas loopt met wat we in het omliggende gebied zien,” vertelt de wijkagent.

Woninginbraken: najaar als aandachtspunt
Tot aan de donkere dagen waren de cijfers rond woninginbraken zelfs uitzonderlijk laag. Vanaf begin oktober verdubbelde het aantal inbraken echter alsnog. “Dat zie je vaker in het najaar,” legt Muntz uit. “Het wordt eerder donker en dat biedt gelegenheidsdieven meer kansen.” Ondanks die stijging bleef het totaal aantal woninginbraken in 2025 gelukkig ruim onder de cijfers van zowel 2024 als 2023.

Fietsdiefstallen: snelle actie, groot effect
De diefstallen van elektrische fietsen piekten in de aanloop naar de zomer. “In juni stonden we al op 15 fietsdiefstallen,” vertelt Harm. Een oplettende bewoner maakte echter het verschil. Dankzij diens melding kon de politie een dader op heterdaad aanhouden. Camerabeelden lieten bovendien zien dat de man gericht fietsen zonder dubbelslot uitzocht en een slot binnen 23 seconden wist te openen.

Dat was voor de wijkagent aanleiding om via De Wegwijzer een duidelijke oproep te doen: gebruik altijd een dubbelslot. “Na die aanhouding én de oproep hebben we geen enkele aangifte van fietsdiefstal meer ontvangen uit Udenhout en Biezenmortel,” zegt Muntz zichtbaar tevreden.

Meer MMA-meldingen: belangrijke stap vooruit
Een andere positieve ontwikkeling is de stijging van het aantal MMA-meldingen. In het verleden bleef het aantal meldingen in Udenhout en Biezenmortel achter. Daarom vroeg Harm begin vorig jaar via De Wegwijzer extra aandacht voor het melden van verdachte situaties via Meld Misdaad Anoniem.
Die oproep bleek allesbehalve vergeefs: het aantal meldingen steeg van 2 naar maar liefst 12. “Daar zijn we heel blij mee geweest,” aldus Muntz. “Dankzij deze meldingen hebben we onder andere een drugsdealer en een hennepkwekerij kunnen aanpakken.” Ook kwamen er meldingen binnen van huiselijk geweld, situaties waarin de politie zonder een melding niet of misschien te laat had kunnen ingrijpen. Daarnaast konden gemeente en woningbouwvereniging worden ingeschakeld bij woningen waar het gebruik niet in orde leek.

Samen alert blijven
Alles bij elkaar schetsen de cijfers over 2025 een relatief gunstig beeld. Minder aangiften, meer betrokkenheid en een wijk die steeds alerter wordt. “Dat is een resultaat waar we samen trots op mogen zijn,” besluit Harm Muntz. “Blijf letten op elkaar en blijf melden, want juist die samenwerking maakt het verschil.”

Tekst en foto: Henny Schilders, De Wegwijzer

Nieuws van de Dorpsraad

Gebiedsperspectief
Vorige week is melding gemaakt dat het gebiedsperspectief met een amendement is aangenomen door de gemeenteraad. Als dorpsraad hebben we verschillende reacties gehoord. Door sommigen wordt getwijfeld of het wel zo is dat veel mensen in Udenhout het nodig vinden om de wegen rondom het kruispunt meer autoluw te maken. Ze spreken hun bezorgdheid uit voor het effect voor winkeliers. Goed om hier te vermelden dat we als dorpsraad bij iedere gelegenheid dat mensen geluiden aan ons kenbaar kunnen maken (bij enquêtes en bij openbare bijeenkomsten) de onveiligheid door het vele en te snelle verkeer bovenaan staat. Ook alle metingen laten de overbelasting zien. Dus verkeersmaatregelen zijn écht nodig. Als dorpsraad vinden we een goed winkelaanbod essentieel voor de leefbaarheid van het dorp en daarom is nu ook opgenomen dat de belangen van ondernemers meegenomen moeten worden bij verdere ontwikkelingen.

Deelprojecten
Het gebiedsperspectief schetst het ruimtelijk raamwerk waarin staat hoe de gemeente de komende jaren stap voor stap uitwerking geeft aan de ambities voor het dorp. Deelprojecten zijn:
• Een kwaliteitsimpuls voor het dorpshart
• Voorkeurslocatie station Udenhout en een stationsomgeving met woningen
• Verbetering wandel- en fietsroutes
• Doortrekken Koningsoordlaan en optimalisatie van het kruispunt.
• Een nieuw sportpark
• Compacte nieuwbouw met een dorps karakter
• Een vernieuwd landschap rond het dorp

Via de sites van de gemeente zijn ontwikkelingen te volgen zoals de site www.denkmee.tilburg/udenhout Op deze site kun je je ook aanmelden voor de nieuwsbrief “Bij ons in het dorp”. Je wordt dan op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen in Udenhout.

Veel vuurwerk en een wit begin van het nieuwe jaar in Udenhout

Ook de jaarwisseling in Udenhout stond dit jaar in het teken van veel – heel veel – vuurwerk. 2025 was het laatste jaar waarin consumentenvuurwerk nog was toegestaan (in Tilburg eigenlijk al een jaar eerder) en dat was duidelijk te merken. Er werd flink ingekocht en op grote schaal afgestoken. Op sommige plekken ging het er stevig aan toe.

Voor een gezin aan de Hofstraat liep het kort voor middernacht zelfs bijna mis. Terwijl het gezin binnen televisie keek, kwam een vuurpijl terecht op het dak van de garage, waar bouwmateriaal lag opgeslagen. Dit vatte direct vlam. Met hulp van alerte buren wist de bewoner de brand snel te blussen, nog voordat de brandweer arriveerde. Hoewel de schade aan de buitenzijde van de woning aanzienlijk lijkt, konden de bewoners gelukkig zonder het verlies van hun woning het nieuwe jaar beginnen.

Kort na de jaarwisseling had 2026 meteen een bijzondere verrassing in petto, vooral voor kinderen en andere sneeuwliefhebbers. In het laatste weekend van de kerstvakantie viel er een dik pak sneeuw, waar volop van werd genoten. In de Tuinstraat ontstond zelfs een heus sneeuwstraatfeest. Enthousiaste ouders legden met vereende krachten in korte tijd een sneeuwglijbaan aan en een mini-tractor trok een ‘sneeuwtrein’ van sleetjes door de wijk. De stralende kindergezichtjes vormden de mooiste beloning voor alle inspanningen.

Na de laatste knallen en de eerste sneeuwvlokken startte 2026 in Udenhout zoals velen het hopen: samen, positief en met frisse energie.

Tekst en foto’s: Henny Schilders, De Wegwijzer

AfvalThuis vervangt Afvalwijzer

De gemeente introduceert AfvalThuis, een nieuwe website én app voor alles dat met huishoudelijk afval en duocontainers te maken heeft. AfvalThuis vervangt de Afvalwijzer. Die app is vanaf 1 januari 2026 niet meer te gebruiken voor inwoners van de gemeente Tilburg. 
 
Wat is AfvalThuis? 
AfvalThuis is een website en app en ontwikkeld door de gemeente Tilburg. AfvalThuis is gratis te gebruiken. Met AfvalThuis heeft u allerlei praktische informatie en diensten op één plek. U vindt er bijvoorbeeld: 

  • wanneer uw duocontainers leeg worden gemaakt (de ophaaldagen blijven zoals u gewend bent); 
  • tips over afval scheiden; 
  • nieuwsberichten; 
  • handige diensten, zoals online afspraken maken voor de Milieustraat en ophalen grof huisvuil, een milieupas aanvragen en een kapotte container melden. 

Hoe kunt u AfvalThuis gebruiken? 
U kunt de app eenvoudig en gratis downloaden in de App Store en Google Play. Liever geen app downloaden? Bekijk dan de website: www.afvalthuis.nl.  
 
Afvalwijzer offline 
Vanaf 1 januari is de Afvalwijzer in Tilburg niet meer te gebruiken. Dat betekent dat inwoners geen informatie meer zien bij het openen van de app of de website. Kent u mensen die de Afvalwijzer nog gebruiken? Laat hen weten dat AfvalThuis de vervanger is. Zo zorgen we er samen voor zo veel mogelijk Tilburgers AfvalThuis gebruiken.  

Nieuws van de Dorpsraad

De dorpsraad wenst u het allerbeste voor 2026.
Laten we met elkaar werken aan een fijn leefklimaat in ons mooie dorp.

Gebiedsperspectief Udenhout aangenomen in de Gemeenteraad.
Net voor de kerst is het gebiedsperspectief Udenhout op 15 december aangenomen in de gemeenteraad. De week ervoor zijn dorpsraadleden Jan van Kempen en Jan Geurts naar de informatiebijeenkomst voor raadsleden geweest, waarbij de laatste ook namens de dorpsraad heeft ingesproken. In de weken erna hebben de in Udenhout wonende raadsleden, Olaf Broeders van de VVD en Frans Vriens van 50Plus intensief contact gehad met de dorpsraad, met elkaar en andere fracties. Dat heeft geleid tot een amendement ingediend door VVD, 50PlUS, Forum voor democratie en Lokaal Tilburg.
In dit amendement is aangescherpt dat er een woonwensenonderzoek voor alle in Udenhout wonende doelgroepen komt. Dat moet recht doen aan de lokale context en inzicht geven wat de behoefte in Udenhout is zodat dit nadrukkelijker meegenomen kan worden bij de uitvoering van de te ontwikkelen woningbouw.
As dorpsraad zijn we blij dat het gebiedsperspectief is aangenomen en blij met de betrokkenheid en de indiening van het amendement door ‘onze’ raadsleden.
De integrale tekst van het amendement vindt u op de site van de Dorpsraad.

Andantino neemt ook weer deel aan Sterrentocht op zondag 11 januari 2026

Een delegatie van het Andantinokoor doet voor de derde keer mee met de Sterrentocht in Tilburg op zondag 11 januari 2026. De Sterrentocht is een moderne interpretatie van de Driekoningentraditie, met als motto “er is maar één toekomst, en dat is een gezamenlijke”. Tijdens de Sterrentocht zie je allerlei culturele uitingen zoals zang, dans, theater, muziek en poëzie en het evenement staat in het teken van licht, samenzijn en delen en is mooi voor jong en oud.
De tocht start om 17.00 uur in de binnenstad op het Willemsplein bij het stadhuis en eindigt daar ook weer. Kom jij ook?

Nieuw nummer De Kleine Meijerij

Over een moordaanslag in Udenhout in 1929 en een heel oude foto van Jacobus van der Loo.
In het nieuwe nummer van het kwartaalblad van erfgoedvereniging Heemkundekring De Kleine Meijerij een bijdrage van Frank Scheffers die in de archieven van de arrondissementsrechtbank van Breda is gedoken en daar een flink dossier ontdekte over een uit de hand gelopen burenruzie in Udenhout uit 1929. Het betrof een stevige onenigheid tussen de families Jan van Laarhoven en Willem van Kuijk die toentertijd naast elkaar aan de Stationsstraat woonden. Daarover schreven de kranten toen met de kop ‘Moordaanslag op een jongeman’. De veldwachter had het er maar druk mee.

Anton van Dorp en Rinus van der Loo over wellicht de oudst bekende foto van een Haarenaar of moeten we zeggen Helvoirtenaar?. Het betreft een zogeheten daguerrotypie van Jacobus van der Loo van rond 1840-1850. Jacobus werd geboren in Helvoirt in 1804 en overleed in Haaren in 1873.
Nettie van den Langenberg en Jan van Gerven staan in hun bijdrage stil bij wat de Tweede Wereldoorlog betekende voor de Witte Paters in Boxtel en de Witte Zusters op Sancta Monica te Esch. Dit doen ze aan de hand van fragmenten uit de dagboeken die enkele kloosterlingen in die tijd over de oorlogstijd bijhielden.
Ad van den Oord schrijft uitgebreid over de bouw van duplexwoningen in Oisterwijk als poging om de naoorlogse woningnood op te lossen. Er gingen uitgebreide discussies in de gemeenteraad aan vooraf voordat deze woningen gebouwd werden aan onder meer de Boxtelsebaan en de Tilburgseweg.
Archeoloog Jan Roymans en kunsthistoricus Jos Koldeweij vertellen over het nauwelijks herkenbare klompje geoxideerd metaal dat een kleine tien jaar geleden op een akker in Moergestel gevonden werd. Na schoonmaken en nader onderzoek bleek het een romaans vuurverguld bronzen kruisbeeldje te zijn uit de twaalfde eeuw.

In de rubriek correcties/aanvullingen de melding dat in de kwartierstaat van de op 19 juli van dit jaar overleden Martin van der Waals een foutje is geslopen. Zijn trouwjaar is niet 1989 maar 1981. Daarnaast was onder het kopje Webtips de biografie van Oisterwijker Evert van Esch opgenomen, geboren in 1914 maar onbekend was wanneer hij is overleden. Inmiddels meldde een lezer ons dat Evert van Esch overleden is in Kerkrade op 16 januari 1990. Onduidelijk is nog waarom hij daar was.

Verder in dit nummer het artikelen-overzicht van inhoud van deze jaargang en de boekaankondiging van het mooie boek ‘Oisterwijk door de lens van de tijd’ van Oisterwijkse Els Oomis en de webtip die leidt naar een historische podcast over Huize Assisië op www.spotify.com

Deze aflevering 4 van De Kleine Meijerij is verkrijgbaar bij Primera in Berkel-Enschot de Readshop/DA in Udenhout en via het secretariaat van De Kleine Meijerij.
Heemkundekring De Kleine Meijerij heeft als werkgebied Berkel-Enschot, Biezenmortel, Esch, Haaren, Helvoirt, Heukelom, Moergestel, Oisterwijk en Udenhout: www.dekleinemeijerij.nl .

Onderschriften foto’s:

  1. Rijksveldwachter Kees Gommers (coll. Stan Gommers)
  2. De daguerrotypie van Jacobus van der Loo. (foto: A. van Dorp)