Open monumentendag 9 september: Het notariaat

Ruime aandacht voor de geschiedenis van het notariaat in Udenhout.
De functie van notaris kom je al tegen in Egyptische geschriften in de derde eeuw voor Christus. Het notariaat zoals we dat vandaag de dag kennen vindt haar oorsprong in de elfde of twaalfde eeuw in Noord-Italië. De plaatselijke overheid stelde schrijvers aan die ten dienste stonden van de burgers en ook door de burgers werden betaald, maar zich wel hielden aan centrale protocollen. (Noteren is in het Italiaans annotare). Vanuit Italië verspreidde zich de functie van notaris over heel Europa. De oudste Nederlandse notarisakte dateert uit het einde van de 13e eeuw. Soms fungeerden ook priesters als notaris. Dat was vooral het geval in tijden van besmettelijke ziekten. Een priester mocht dan nog bij de zieken naar binnen om de laatste sacramenten toe te dienen. Een kleine moeite om dan ook even de laatste wil vast te leggen.
Jan van den Bosch was in 1803 de eerste notaris in Udenhout. Slechts 11 notarissen, zeer verschillend van karakter, overspannen een periode van 220 jaar notariaat van 1803 tot nu. De laatste 4 zijn het meest bekend: Piet-Hein Huenges, Jan van Hussen, Bert-Jan van de Kolk en Niek-Jan Adema. Deze laatste is nu al weer ruim 20 jaar de notaris van Udenhout.
Dat veel hetzelfde is gebleven blijkt uit een vergelijking tussen de repertoria (het overzicht van de gepasseerde akten in een jaar) van 1920 en 2020. Constant gebleven is het grote aandeel in het totaal van onroerend goed akten; vooral leveringen en hypotheken. Deze lijken in het notariaat van alle tijden te zijn. Daarnaast verdelingen (van vooral onroerend goed), zowel van nalatenschappen als van (huwelijkse) gemeenschappen van goederen. Openbare executie veilingen zijn, evenals vrijwillige veilingen, nagenoeg verdwenen. In 1991 vond in Udenhout de laatste openbare veiling door de notaris plaats. Een enkele verkoop bij inschrijving staat daar tegenover. Sinds ruim tien jaar houdt een notaris zich ook bezig met de zogenaamde levenstestamenten.
Op de open monumenten dag afgelopen zaterdag was een bijzondere expositie over de notaris te bezoeken in Erfgoedcentrum ’t Schoor. Deze expositie blijft nog geruime tijd te zien. Het notariskantoor in Udenhout hield open huis. Bijzonder was het om een kijkje te mogen nemen in de grote (brandvrije) kluis, waar ontelbare documenten en akten opgeslagen liggen, stille getuigen van de geschiedenis van de inwoners van Udenhout. In het Raadhuis was ’s middags een “ouderwetse” openbare veiling van diverse kunstwerken van Udenhoutse kunstenaars, uit het rijke verleden en nu. Dit onder toeziend oog van de notaris en onder de bezielende leiding van Ruud Oerlemans, op de van Ruud welbekende, amusante en ludieke wijze.
Het Kees van Kempen schrijversteam van Erfgoedcentrum ‘t Schoor heeft op initiatief van notaris Niek-Jan Adema 3 jaar gewerkt aan een prachtig boek “Over de notaris” in Udenhout. In het boek zijn vele mooie anekdotes te lezen. Zoals over het maar liefst 10 jaar durende project van grondaankoop voor de spoorlijn ‘s -Hertogenbosch- Tilburg, die in 1881 in gebruik werd genomen. Ook wordt verteld over de openbare veilingen waarbij gebruik gemaakt werd van kaarsjes (aanbiedingen werden “vertaald” in kaarsjes. Het kaarsje wat het eerst uitging, die bieding werd aangenomen). Het testament van “Gouden Willem”, de voormalig weldoener uit Udenhout, is in het boek te lezen, als ook het geheim van de Udenhoutse broeder.
Veel aandacht is er ook voor de vele medewerkers van het notariskantoor door de jaren heen, waaronder notarisklerken Harrie van den Bersselaar (mede oprichter van ‘ t Schoor), Thieu van Beijsterveldt en administratief medewerker Nellie Brekelmans-Verschuuren. Zowel Thieu als Nellie hebben mooie anekdotes voor het boek aangeleverd en de foto’s van de medewerkers van de juiste namen voorzien.
Het eerste exemplaar van het boek werd aangeboden aan Niek-Jan Anema. Het boek is te koop bij Erfgoedcentrum ’t Schoor. De prachtige gebonden kleurenuitgave met veel oude foto’s kost € 20,-. Een aanrader voor wie graag meer te weten komt over de geschiedenis van Udenhout en Biezenmortel en hun inwoners. Op de website van ‘t Schoor kun je een filmpje zien over de 11 notarissen, die Udenhout gekend heeft tot nu toe. Informatief en leuk.

Nelleke Sträter, de Wegwijzer i.s.m.
Lia Clement, Erfgoedcentrum ’t Schoor.
Foto’s: Pieter Michielsen, de Wegwijzer.

“Udenhout aan zee”

Beachvolleybal in het hart van ’t dorp.
Voor de negende keer alweer stond Volleybalclub VC Udenhout afgelopen weekend garant voor een prachtig beachvolleybaltoernooi in het witte zand op de Theaterplaats. Mogelijk gemaakt door vele sponsoren uit Udenhout werden honderden kuub zand vrijdagmiddag gestort, als ondergrond voor 150 geoefende (zaterdag) en recreatieve (zondag)  volleyballers.
Zij streden in teams van 3 tegen 3 en 2 tegen 2 (geoefende spelers) of 4 tegen 4 (jeugdleden en recreanten). Om de sportieve  eer en de overwinning. Gadegeslagen en aangemoedigd door familie en vrienden, ook vanaf het terras van ’t Plein, onder het genot van een drankje en een hapje. Een gezellig evenement dat de deelnemers en bezoekers nog even in mediterrane sfeer bracht, zo aan het einde van de zomervakantie. Leuk en attractief voor jong en oud, sportief en wat minder sportief. Een mooi visitekaartje van VCU.

Hilde Oerlemans, organisator van het beachvolleybaltoernooi, vertelt dat VCU (opgericht in 1960) een echte dorpsclub is. Gezelligheid staat, naast het volleyballen, hoog in het vaandel. Iedereen in de club kent elkaar. Dat geeft een sterke onderlinge band. Er wordt op verschillende niveaus volleybal gespeeld. In jeugdteams, teams die uitkomen in de NeVoBo competitie, een damesteam in de Mastercompetitie en een gemende recreanten trainingsgroep. Thuisbasis is Sporthal de Roomley.
Binnen VCU worden verschillende activiteiten georganiseerd zoals toernooien, pub-quiz, feestavonden en jaarlijks het Beachvolleybaltoernooi, waarmee VCU zich afgelopen weekend weer duidelijk “op de kaart gezet heeft ” binnen de gemeenschap van Udenhout.

Opening hArt

Met de onthulling van het in hout gegraveerde gedicht “Verbinding” van Martin de Ruijter, opende de voorzitter van de Culturele Steenoven, Peter Nouwens, de gelijknamige expositie van het kunstenaarscollectief hArt. De veelzijdige expositie wordt gehouden in de pluktuin van Sprankenhof en duurt tot en met 30 september.

Violenactie BS De Wichelroede

Vanaf woensdag 6 september 2023 kunt u ze weer aan de deur verwachten, de kinderen van basisschool De Wichelroede. Ook dit jaar hebben we weer de bekende winterviolen in de bekende kleuren;

  • Blauw
  • Wit
  • Oranje
  • Bosviooltjes (paars/blauw-wit)

Kortom, een ruime keuze aan mooie viooltjes om uw tuin mee op te vrolijken.
Bovendien steunt u hiermee de kinderen van De Wichelroede. De opbrengst van deze actie is namelijk volledig voor hen bestemd. Met dit geld worden diverse projecten ondersteund op de onder- en bovenbouw.

Uw bestelling kunt u afhalen op zaterdag 07 oktober 2023 tussen 9.00 en 12.00 uur, op de speelplaats van de bovenbouw aan de Van Heeswijkstraat 1b in Udenhout.  

Let op: Niet opgehaalde violen worden direct na het afhaalmoment (om 12.00 uur) weggegeven aan een goed doel. Wij kunnen deze niet voor u bewaren om ze op een later tijdstip alsnog op te halen.

Een nieuw boek, een expositie en een kunstveiling op 9 september!

Het Kees van Kempen Schrijversteam van Erfgoedcentrum ’t Schoor Udenhout-Biezenmortel presenteert op 9 september 2023 het nieuwe boek “Over de notaris”. In het boek staat niet alleen informatie over notarissen, hun gezinnen en hun woningen maar meer grote verhalen van het dorp die uiteindelijk hun beslag kregen ten kantore van de notaris. Op zaterdag 9 september is het notariskantoor op Schoorstraat 5 van 11-14 uur geopend en uiteraard het erfgoedcentrum op Schoorstraat 2 van 10.30-16.30 uur ter bezichtiging van de collectie. Er is daar ook een vitrinekast met oude voorwerpen van de diverse notarissen aanwezig. Centraal staat op deze dag het voormalige Raadhuis van Udenhout waar de hele dag van 10.30-16.30 uur activiteiten plaatsvinden zoals een foto expositie, de verkoop van het nieuwe boek a € 20,- , informatie over digitale bronnen als de notariële archieven, onze digitale collectieregistratie met voorwerpen, oude foto’s, documenten en bidprentjes, het kadasterarchief, genealogieonline.nl, een tweedehands boekenmarkt en ’s middags vanaf 15 uur is er een veiling van kunstwerken van Udenhoutse kunstenaars zoals Ad Haans, Wil Clijsen, Desiree van der Meijden, Kees van Baest, Arthur Le Mire, Wim van de Voort, Wim van de Plas onder leiding van veilingmeester Ruud Oerlemans en onder toeziend oog van de notaris. Zie voor meer informatie www.schoorudenhout.nl

Laatste openbare verkoping met een kaarsje

Save the date: In Udenhout staat op zaterdag 9 september (Open Monumentendag) de notaris centraal!

Het Kees van Kempen Schrijversteam van Erfgoedcentrum ’t Schoor Udenhout-Biezenmortel presenteert op 9 september het nieuwe boek “Over de notaris”. In het boek staat niet alleen informatie over notarissen, hun gezinnen en hun woningen maar meer grote verhalen van het dorp die uiteindelijk hun beslag kregen ten kantore van de notaris. Een voorbeeld is de aankoop van gronden voor de aanleg van de spoorlijn Tilburg-Den Bosch. Ook is op die dag het notariskantoor op Schoorstraat 5 van 11.00-14.00 uur geopend en uiteraard het erfgoedcentrum van 10.30-16.30 uur ter bezichtiging van de collectie. Er is ook een vitrinekast met oude voorwerpen van de diverse notarissen aanwezig. Centraal staat op deze dag het voormalige Raadhuis van Udenhout waar de hele dag van 10.30-16.30 uur activiteiten plaatsvinden zoals een foto expositie, de verkoop van het nieuwe boek à € 20,– en er is een informatiedesk over digitale bronnen zoals gebruik van de notariële archieven. Er is ook een kunstveiling vanaf 15.00 uur met Ruud Oerlemans als veilingmeester. Noteer dus vast zaterdag 9 september in de agenda. Voor meer informatie: www.schoorudenhout.nl.

‘Jij bent The O ne ’ is de zomer single van Niels van Kollenburg

Dat Niels van Kollenburg van vele markten thuis is bewijst hij met zijn nieuwe single Jij bent The One.
Dit aanstekelijke catchy liedje blijft al snel met een positief gevoel in je hoofd hangen. Jij bent the one is niet alleen eigentijds, maar ook lekker mee te zingen en heeft een vrolijke feel good vibe ’’. Het is een leuke mix tussen pop met een volks tintje.
Eerder kwam de Brabantse zanger met Waar ik voor leef ’’, Geweldig en Jij laat me zweven die het niet alleen op de radio goed deed maar ook nog steeds flink meegezongen wordt bij zijn wekelijkse optredens door het land.
Jij bent The One gaat over een prille liefde. De dating fase waarin onzekerheid vaak naar boven komt. Met dit vrolijke liedje wil ik mensen herkenning geven en stimuleren om echt voor elkaar te kiezen. Geniet en investeer! aldus Niels van Kollenburg.
Voor de produc tie is Niels een nieuwe samenwerking aangegaan met Vredeveld&Russchen Music. Zij werkten eerder sa men met namen als Mart Hoogkamer, Frans Duijts, Tino Martin, StukTV, Wolter Kroes en Kinderen voor Kinderen waar zij een gouden plaat voor ontvingen. Niels heeft er samen met Filmcreatie als vanouds weer een erg leuke  bijpassende videoclip bij laten maken die zeker ook het bekijken waard is.

Videoclip: https://www.youtube.com/watch?v=u_K2KsFYLnU
Streamen kan via: https://lnk.to/jijbenttheone

Groeiplannen voor Biezenmortel

Het was woensdag 12 juli druk in De Vorselaer bij de ondertekening van het Dorpsakkoord Biezenmortel 2023-2040. Dat kwam overigens niet door een massale opkomst van dorpsbewoners. Het gezelschap bestond voor een groot deel uit bestuurders, bouwers, projectontwikkelaars en andere betrokkenen bij de totstandkoming en realisatie van het Dorpsakkoord. De aanwezigheid van burgemeester Theo Weterings onderstreepte dat ook de gemeente Tilburg veel belang hecht aan de investeringen in de leefbaarheid en levendigheid van Biezenmortel.

Verdubbeling van het aantal inwoners
Het Dorpsakkoord schetst een ambitieus toekomstperspectief: groeien naar een inwonertal van 2800 in 2040. Dat is bijna een verdubbeling van het huidige aantal inwoners. Om dat doel te realiseren is er meer nodig dan extra huizen. De voornemens bevatten daarom een veel breder palet aan investeringen. Ook allerlei maatschappelijke voorzieningen moeten toegevoegd, uitgebreid of gemoderniseerd worden. Denk aan onderwijs, kinderopvang, sport, cultuur, verbindingswegen, het openbaar vervoer en een goed ondernemersklimaat.

Bouw eerste 50 woningen in 2025
Het Dorpsakkoord is een schets in hoofdlijnen en dus nog niet erg concreet. Het voorziet onder andere in het realiseren van een versterkt “dorpshart” met deels nieuwe voorzieningen, zoals een sportfaciliteit en een plek voor dorpsevenementen. Investeringen in fietspaden, een verbindingsweg met het dorpshart en betere aansluitingen met openbaar vervoer moeten ervoor zorgen dat ook de bereikbaarheid van het dorp verbeterd wordt. Het Dorpsakkoord vermeldt ook, dat een “volwaardig station op fietsafstand” de leefbaarheid verbetert en dat de ontwikkelingen in Biezenmortel “het draagvlak voor een NS-station in Udenhout” kan vergroten. Met het creëren van aantrekkelijke wandelroutes hoopt men ondernemers uit de recreatie- en toerismesector aan te trekken. De huidige basisschool wordt getransformeerd tot een kindcentrum met buitenschoolse opvang. Het is de bedoeling dat Biezenmortel in 2040 zo’n 600 woningen meer heeft dan nu. Die uitbreiding zal gefaseerd gaan. Veel huidige inwoners vinden het belangrijk, dat de veranderingen geleidelijk gaan. In 2025 zal met de bouw van de eerste 50 woningen gestart worden. Vóór 2030 moeten er 300 nieuwbouwwoningen gerealiseerd zijn. Voor een deel van die nieuwe woningen krijgen mensen met een economische of maatschappelijke binding met Biezenmortel een voorrangspositie.

Bewoners hebben zelf meegedacht
Het Dorpsakkoord Biezenmortel is gebaseerd op verschillende initiatieven en inzichten. Op de eerste plaats op de dorpsvisie, opgesteld door de Coöperatie Biezenmortel samen met de inwoners. Daarnaast lag er een onderzoek naar de mogelijkheden om de maatschappelijke voorzieningen in Biezenmortel te versterken. Tot slot zijn ook plannen van particuliere grondeigenaren betrokken bij de totstandkoming van het uiteindelijke dorpsakkoord. Het document werd ondertekend door dorpswethouder Maarten van Asten, ontwikkelaars Janssen de Jong projectontwikkeling, Synchroon en Van Wijnen, Coöperatie Biezenmortel, de Beukenhof en stichting De Gemeenschap (De Vorselaer).
De tekst van het akkoord is op grote posters afgedrukt en tentoongesteld in De Vorselaer, waar het tijdens openingsuren te bekijken is. Ook staan er borden waarop bezoekers hun reacties en ideeën kunnen achterlaten. Het Dorpsakkoord Biezenmortel is ook te vinden op de site van de gemeente via deze link: https://www.tilburg.nl/gemeente/gebiedsontwikkeling/biezenmortel/


Tekst en foto’s: Henny Schilders, De Wegwijzer

De bijen “Bij het spoor” van Henk Bertens

Aan de Stationstraat 27 staat een zelfbedieningswinkeltje. Het heet “Bij het spoor” en je kunt er honing kopen. Tenminste, als de eigenaar van het winkeltje, Henk Bertens, voorraad heeft. Henk is imker. Hij en zijn vrouw Marianne praten enthousiast over deze hobby.
Henk vertelt dat hij heel veel geleerd heeft van dorpsgenoot Mari van Iersel. Hij beschouwt Mari dan ook als een soort professor in de bijenkunde.
Intussen is de heer Bertens zelf gastheer van 10 bijen-volken. Een bijenvolk telt 30 à 40.000 diertjes. Elk bijenvolk verblijft in een kast. Die staan achter het huis van de familie Bertens opgesteld in een soort bijenhotel. Een aantal van de kasten heeft Henk zelf gemaakt.
Henk vertelt beeldend over zijn hobby. Als een bij geboren wordt, moet het beestje eerst corveedienst doen. D.w.z. dat ze de cellen in de raten moet poetsen. Vervolgens mag ze meehelpen bij de ratenbouw en moet ze de larven voorzien van voedsel. Pas als ze zo’n drie weken oud is, mag een bij uitvliegen om voedsel te verzamelen (nectar en stuifmeel voor de larven). Dan moet het weer wel zonnig zijn. De “haalbijen” zoeken het voedsel niet zomaar in het wilde weg. Ze weten al waar ze dit kunnen vinden via “verkenners”. Als deze diertjes een goed voedselgebied hebben gevonden, keren ze terug naar de kast en melden dit gebied aan de haalbijen via een soort van rituele dans op de raat.
Udenhout is vanuit het perspectief van een bij, een interessant gebied, aldus Henk. Er staan bijvoorbeeld veel lindebomen. Als die bloeien vliegen de bijen daar naartoe. Andere voedselbronnen, zoals bramen en bloemen, worden dan even niet bezocht. De bijen halen hun voedsel op plaatsen die soms wel drie kilometer van de kast verwijderd zijn. Ze vliegen de hele dag op en neer en kunnen een bagage torsen (stuifmeel en honing) van hun eigen gewicht. Daarbij kunnen ze ook nog tot 40 km. per uur vliegen. Daar raak je uitgeput van. En dat is precies wat er met de bijtjes gebeurt. In de zomer is het na zes weken met ze gedaan. In de winter leven de diertjes “in spaarstand” en houden ze het wel een half jaar vol. Ze leven dan in een tros en houden deze op 15 graden. Buiten de tros kan het wel vriezen, maar met name de koningin merkt daar niets van. Ze leeft lekker warm in de tros en laat zich voeden. Ná de kortste dag begint de queen met het produceren van eitjes. Ze legt in één jaar zo’n 150.000 eitjes. Een koningin wordt meestal door de bijen zelf of door de imker na een of twee jaar vervangen. De grande dame van het bijenvolk komt in principe nooit buiten haar kast, maar….. éénmaal in haar leven komt ze in de open lucht en wordt ze bevrucht. Dat gebeurt tijdens de zogenaamde “bruidsvlucht”. Feitelijk is dat een soort groepssex, waar zo’n 10 à 15 mannetjesbijen (darren) aan mee doen.
Deze en nog veel meer andere fascinerende verhalen uit het bijenrijk, kreeg ik op een boeiende wijze te horen uit de mond van Henk Bertens. Als u ook geïnteresseerd bent in deze machtig mooie wereld, moet u echt eens contact met Henk op nemen.


Tekst: Jan de Kort; De Wegwijzer

Foto’s: Henny Schilders; De Wegwijzer

Herstel bomenlaan in Schoorstraat

Het herstel van de bomenlaan aan de Schoorstraat in Udenhout begint aan een nieuwe fase. De werkzaamheden vinden plaats vanaf de grens van de bebouwde kom van Udenhout tot aan de parkeerplaats bij de Loonse en Drunense Duinen. Vanaf maandag 28 augustus starten de eerste werkzaamheden.

Bomenlaan in ere herstellen
De werkzaamheden gaan de bomenlaan in de Schoorstraat in ere herstellen. Tijdens fase 1 (begin 2021) zijn er 122 ongezonde bomen vervangen voor 130 nieuwe bomen. In fase 2 (augustus 2023) komen hier nog eens 160 bomen bij. Het gaat hierbij om verschillende boomsoorten die passen in het gebied. Dit moet ervoor zorgen dat de bomenlaan ook in de toekomst gezond blijft. Bomen zorgen daarnaast voor een verbeterde luchtkwaliteit, leggen CO2 vast en brengen verkoeling in warme periodes.

Werkzaamheden fietspad en natuurlijke bermen
Om ervoor te zorgen dat de bomen goed kunnen groeien, wordt er een deel van het fietspad aan de Schoorstraat opengebroken. Hierna komt er een tijdelijk fietspad van klinkers. In september 2024 komt hier vervolgens een nieuw betonnen fietspad voor in de plaats. Naast het herstel van de bomenlaan en de werkzaamheden aan het fietspad gaat de gemeente de bermen anders inrichten en beheren. Hierdoor krijgen kruiden, grassen en dieren meer ruimte in de bermen.

Planning en tijdelijke verkeersmaatregelen
Tijdens de werkzaamheden is de Schoorstraat voor een deel afgesloten voor verkeer en moeten bewoners hun auto mogelijk tijdelijk ergens anders parkeren. Het fietspad blijft altijd aan één zijde van de straat open. Ook zijn woningen mogelijk tijdelijk minder goed bereikbaar. De aannemer informeert de betrokken omwonenden wanneer de werkzaamheden voor hun woning precies van start gaan. Volgens de voorlopige planning van de aannemer starten de werkzaamheden op maandag 28 augustus en duren ze tot eind december 2023.