De Loonse en Drunense Duinen 100 jaar beschermd!
Natuurmonumenten vierde afgelopen jaar dat zij de Loonse en Drunense Duinen al 100 jaar beschermt! In die eeuw zijn gronden aangekocht
en beheerd. Zo is voorkomen dat het net als de meeste andere stuifzandgebieden in Nederland is verdwenen onder bossen en bebouwing. Daardoor is een uniek leefgebied van planten en dieren bewaard gebleven en kunnen bezoekers al decennia lang genieten van deze Brabantse Sahara.
De eerste aankoop werd op 22 december 1921 gesloten en in de afgelopen 100 jaar groeide het uit tot de huidige 2800 hectare. “Honderd jaar geleden was er nog maar heel weinig kennis over het beheer van stuifzand”, vertelt Irma de Potter, boswachter bij Natuurmonumenten. “De eerste boswachter, Jan Peijnenburg zag al wel dat het zand niet als vanzelf bleef stuiven. Hij schreef in 1941 “Alle boschvorming zou moeten worden tegengegaan daar anders over een halve eeuw waarschijnlijk het gehele karakter van de Loonsche Duinen verdwenen zal zijn”. In 1977 bleek dat gevaar ook. Van de ruim 1000 hectare bos bestond bijna 700 hectare uit vliegdennen. Bomen die zijn uitgezaaid vanuit het omringende bos. Het stuifzand raakte steeds verder begroeid. De Potter vertelt: “Tien jaar geleden hebben we grootschalig moeten ingrijpen. Zo werd in één keer veel open ruimte gecreëerd voor de wind. De wind is onze bondgenoot, bijgestaan door een herder met een schaapskudde, om de heide vrij van boompjes te houden. Maar ook de vele vrijwilligers, die al tientallen jaren helpen om boompjes uit de heide te trekken,
helpen daarbij.”
Door het openhouden van de heide is er nog steeds een rijk insectenleven en zijn er vele heidevogels. De Loonse en Drunense Duinen zijn meer dan alleen stuifzand en heide. De oude eikenbossen zijn vaak al honderden jaren geleden aangeplant door boeren om het stuivende zand buiten hun akkers en dorpen te houden. Grootschalige aanplant van naaldhout vond vanaf het einde van de 19de eeuw plaats. Pas later zag men in dat dat geen ideale natuur is. Toen is gestart met het vergroten van de variatie aan loofbomen, meer dood hout in het bos achter te laten en meer natuurlijke bosranden aan te leggen. Deze omvorming van bos heeft gezorgd voor de terugkeer van veel dieren. Na een herintroductie van 12 dassen leven er inmiddels weer 275 van deze grote landroofdieren. Ook tellen we inmiddels weer vijf spechtensoorten, jagen er ’s nachts weer bos-, en ransuilen en is de boommarter terug in het gebied. Een grote uitdaging voor de toekomst is de juiste balans bewaren tussen het beschermen van de natuur en het ontvangen van steeds meer bezoekers. “Natuurmonumenten kan die druk alleen beheersen als iedereen meewerkt en de toegangsregels respecteert”, aldus de Potter. “Die regels zijn er om kwetsbare plekken te beschermen en om voldoende rust te bewaren voor de dieren in het gebied. Zo is bezoek welkom tussen zonsopkomst en zonsondergang en is het belangrijk dat men op de paden blijft . Beschermen doen we dus eigenlijk met zijn allen”, besluit de boswachter. Ter ere van dit 100-jarig jubileum is een boekje uitgebracht informatie en met routes in de duinen. Het boekje is gratis te downloaden op nm.nl/100jaar.
Tekst: Irma de Potter, Natuurmonumenten en Wilma de Jong-Verspeek, de Wegwijzer.
Foto’s: Henny Schilders, de Wegwijzer.
Op 5 december verwelkomt groep 8 van Basisschool de Wichelroede tien senioren, deelnemers van Stichting Groot in ’t Klein, voor een gezellige Sinterklaasviering. De gasten worden bij de ingang van de school warm onthaald door een jonge uitgave van Sinterklaas en zijn Pieten en aansluitend door de leerlingen “horeca groep” getrakteerd op koffie, thee en lekkere hapjes. Een tweede groep leerlingen heeft een Surprise Bingo voorbereid met zelf gemaakte surprises en gedichten als prijs voor elke gast. De “aankledingsgroep” heeft gezorgd voor de feestelijke aankleding van de zaal, passend bij de musical, die door enthousiaste leerlingen opgevoerd wordt, daarbij ook begeleid met prachtig djembee geroffel. In de musical worden de dieren van asielverblijf ’t Kuiltje bezocht door de Sint en na wat strubbelingen is het gelukkig toch eind goed al goed.
Dat de jongeren en de ouderen aan elkaar gewend zijn is te zien aan het onderling contact. De senioren geven aan de bijeenkomst erg leuk te vinden. “Er gaat een wereld voor me open, de inrichting van de school is zo anders dan vroeger en de kinderen zijn zo heerlijk spontaan”, vertelt een van de deelnemende ouderen. Het is heel mooi om te zien hoe warm en respectvol de leerlingen met de ouderen omgaan, bv door ze koffie/ thee aan te bieden, te helpen bij de bingo, een praatje te maken, een rollator aan te reiken etc.
Toen 22 jaar geleden de eerste gesprekken plaatsvonden over een eventuele fusie van de parochies Berkel, Udenhout en Enschot bespraken de kerkbesturen of het mogelijk was om al iets gezamenlijk te doen. Toen is de kersttocht geboren. Een kersttocht georganiseerd door en deelnemers uit de drie parochies en om de beurt georganiseerd in één van die parochies. In 2001 was de eerste tocht in Berkel. Toen in 2012 bleek dat ook de parochie van Biezenmortel bij de gefuseerde parochie Johannes XXIII zou komen, had pater Sjef van Biezenmortel het idee om aan te sluiten bij de kersttocht. Zo werd het evenement in 2016 voor het eerst in Biezenmortel georganiseerd. De foto’s geven een impressie van die gebeurtenis.
Tijdens het bezoek kan men genieten van verschillende koren en orkesten en nog andere bijzondere (muzikale) uitingen. Verschillende dieren en een levende kerststal zijn er. Men kan zich opwarmen bij een kampvuur en wat eten en drinken bij de Vorselaer. Dit alles natuurlijk in kerstsfeer. Alles bevindt zich in de driehoek van de school, de Vorselaer en Beukenhof. De vorige keer waren er in Biezenmortel zo’n 1500 bezoekers en die worden ook deze keer verwacht. Een stuurgroep zorgt voor de organisatie. Op dit moment is Jan van Esch de voorzitter van de stuurgroep. Hij geeft aan dat nieuwe leden voor de stuurgroep welkom zijn. Dus wie zich tussen september en januari in wil spannen om komende jaren een succesvolle kersttocht mee te organiseren in de aangesloten parochies graag een telefoontje naar hem: 013-5331518.
Leerling Tom vertelt dat hij het heel leuk vindt om te doen, Jip vindt het wel wat koud aan de handen. Hugo wil niet stoppen en Maud vertelt dat ze thuis ook helpt in de tuin. “Eigenaarschap krijg je door mee te doen”. Dat is de reden dat de leerlingen veelvuldig bij het project betrokken worden.