60 jaar Kindervakantieweek Udenhout
Waar jeugdherinneringen mooie generaties verbinden
Van hutten bouwen tot ranja-opa & oma: een springlevende Udenhoutse traditie. Al zestig jaar lang gebeurt er iedere zomer iets bijzonders in Udenhout. Dan verandert een vertrouwd terrein in een wereld vol hutten, toneel, spel, waterpret en avontuur. Kindervakantiewerk Udenhout, beter bekend als KVW, viert dit jaar zijn 60-jarig jubileum. Een mijl paal om trots op te zijn.
“Mijn mooiste herinnering? Samen met vrienden dagenlang aan een hut bouwen die uit eindelijk veel kleiner bleek dan we hadden bedacht. Maar voor ons was het een paleis”
De geschiedenis van KVW is nauw verbonden met het actieve verenigingsleven van Udenhout. Vanuit het vroegere jeugd- en kindervakantiewerk groeide een jaarlijkse vakantieweek die niet meer uit het dorp is weg te denken. Een bijzondere naam uit de beginperiode is Jo Dielen. Zij was tientallen jaren actief binnen de Katholieke Arbeiders Vrouwen en het kindervakantiewerk. Voor haar inzet werd zij in 1985 benoemd tot Udenhoutse Broeder.
In de loop van de jaren groeide KVW uit tot veel meer dan een verzameling spelletjes. Ieder jaar staat een nieuw thema centraal, zoals circus, middeleeuwen, sprookjes of een tijdmachine. Toneel vormt de rode draad door de week. Kinderen bouwen hutten, spelen in de wijk, beleven een waterdag en gaan gezamenlijk op pad. Het afsluitende toneelstuk kent steevast een spannend verhaal dat natuurlijk goed afloopt.
Wat door alle jaren heen hetzelfde bleef, is de enorme betrokkenheid van vrijwilligers. Kinderen die vroeger zelf meededen, keren later terug als begeleider. Sommigen groeien uit
eindelijk zelfs door tot de geliefde ranja-opa’s en ranja-oma’s. Zo worden ervaring, enthousiasme en het bekende “KVW-virus” steeds opnieuw doorgegeven.
“Ik kwam hier als achtjarige voor het eerst. Inmiddels loopt mijn eigen zoon hier rond. Dat is toch prachtig? Je ziet de geschiedenis van het dorp gewoon doorgaan.”
Tijdens de jubileumeditie van 2026 deden bijna 300 kinderen mee, ondersteund door ongeveer 110 vrijwilligers. Voor hen is KVW hard werken, maar tegelijkertijd ook een bijzondere vakantie in eigen dorp. Ook ondernemers, sponsoren, stichtingen en de gemeente dragen KVW een warm hart toe. Zij ondersteunen met financiële bijdragen en materialen, van pallets en hekwerk tot zelfs heftrucks. Dankzij de gemeentelijke Meedoenregeling kan ieder kind deelnemen.
“KVW hoort gewoon bij je leven,” zegt vrijwilliger Marcel. “Het is zo’n week die iedereen alvast in de agenda zet voor volgend jaar. En als je op vrijdagavond tijdens het afsluitende
feestje om je heen kijkt, zie je alleen maar blije gezichten. Kinderen genieten, vrijwilligers genieten, opa’s en oma’s genieten. Dat is het mooiste wat er is.”
Zestig jaar KVW is daarmee vooral zestig jaar samen doen. Generaties maakten er vrienden, bouwden er hun eerste hut en keerden later terug als vrijwilliger. KVW is geen gewone vakantieweek. Het is Udenhouts erfgoed dat ieder jaar opnieuw tot leven komt.
Gefeliciteerd KVW Udenhout.
Op naar de volgende zestig jaar vol avontuur, vriendschap en onvergetelijke herinneringen!
Tekst: Adri Pijnenburg, De Wegwijzer
Foto’s: KVW en Erfgoedcentrum
Emily vertelt dat zij als hondenliefhebber ziet hoe makkelijk een hond contact mogelijk maakt tussen mensen, die anders geen contact met elkaar zouden hebben. Dat geldt ook voor cliënten van ASVZ en “onbekenden”. Emily wil met haar actie het sociaal functioneren van cliënten met andere dorpsbewoners bevorderen. Ze heeft samen met cliënten het project opgezet. Cliënten hebben flyers rondgebracht om hondenbezitters en andere belangstellenden uit te nodigen deel te nemen aan de wandelroute. Vrijwilligers van de hondenschool werden gevraagd ter ondersteuning. Zij “bemensen”, samen met cliënten van ASVZ, de 4 plekken waar honden uitgedaagd worden om te springen, te snuffelen, te balanceren, en door tunnels te kruipen (ik leer dat deze spelletjes onder hondentrainers Agility genoemd worden).
Rondom het Mariakapelletje aan de Schoorstraat is de lente voelbaar en zichtbaar, ook al regent het vandaag. De bosanemonen steken hun kopjes uit en over een poosje zullen ook de boomkikkers weer te horen zijn. De vrijwilligers van het kapelletje hebben ook “de lentekriebels” en hebben zich verzameld voor een grote schoonmaakbeurt. De “sacristie” wordt uitgeruimd en schoongemaakt, het altaar met het beeld van moeder en kind wordt blinkend opgepoetst. Zitbanken, vloer alles krijgt een beurt. Buiten wordt de grond rondom de kapel opnieuw geëgaliseerd. Met kruiwagens wordt zand uit de Brand aangevoerd om kuilen te dichten.
groep de Boskabouters bestaat voor een groot deel uit Udenhouters en werken op dinsdagochtend. Overigens zijn er ook andere groepen waarin Udenhouters actief zijn. En wat doen zijn dan? Het grootste deel van het jaar zijn ze bezig met de bestrijding van de Amerikaanse vogelkers. Deze plant, ook wel bospest genoemd, is vanaf de jaren twintig van de twintigste eeuw als vulhout in de bossen aangeplant. Deze vogelkers overwoekert alles en is zo dominant dat ze andere planten en bomen verdringen. Zo gauw deze volgelkers in het voorjaar blaadjes krijgt beginnen de vrijwilligers met hun werk. Kleine opkomende planten worden uitgetrokken, maar er zijn ook grote exemplaren. Deze worden op ongeveer een meter hoogte afgezaagd en als ze nieuw uitschot krijgen, wordt dit opnieuw verwijderd oftewel gestript. Maar er zijn ook forse exemplaren die niet zomaar om te zagen zijn. Die worden geringd: er wordt een strook van ongeveer 25 cm van de bast rondom weggehaald zodat de boom afsterft. Hele bergen door hen gekapt hout liggen verspreid over het bosperceel er als we zien hoeveel vogelkers er nog staat komen er nog veel bergen bij. Het is zwaar werk. Iedereen werkt individueel, maar kan hulp inroepen van de anderen als dat nodig is. Ze werken in een linie om geen stukken over te slaan. Het lijkt bijna onbegonnen werk. Toch geven ze aan dat in de gebieden rondom Bosch en Duin waar ze dit al 15 jaar doen, het verschil echt te zien is. Het is wel een kwestie van een lange adem hebben en jaar in jaar uit bezig blijven. En dat doen zij.
De Boskabouters hebben met Kerst twee weken vakantie en verder werken ze het hele jaar door. Als de vogelkers geen bladeren heeft en daardoor moeilijk te herkennen is, verwijderen ze opschot van vliegdennen, Douglas sparren en berken. Ze zijn met 15 personen, waarvan drie vrouwen. De jongste is midden veertig en de oudste is 80. Je moet er handig voor zijn, maar ook sterk. Gerard, is de oudste en sterkste en wordt door de anderen dan ook de Hulk genoemd. In de pauzes drinken ze koffie en wisselen alle nieuwtjes uit. Een vrijwilliger uit Tilburg vertelt dat hij door die verhalen inmiddels wel zo’n 200 Udenhouters kent, zonder ze ooit gezien te hebben. Natuurlijk worden tijdens deze koffiepauzes ook de oplossingen voor de wereldproblemen bedacht. Kortom het gaat iedereen ook om de gezelligheid en de contacten die deze activiteiten opleveren. Dus zie je in de bossen mensen met overalls van natuurmonumenten in de weer met zagen, schoppen en snoeimessen dan zijn dat groep vrijwilligers die eraan bijdragen dat onze bossen mooi zijn en blijven.
Hanneke Nielen, Margret van Beijsterveldt, Det (en echtgenoot Cees) Timmermans vormen samen met ruim 20 andere personen de vrijwilligersgroep van De Hulpcentrale. De Hulpcentrale is een vrijwilligersorganisatie (opgericht in 2003), die aan iedere inwoner van Udenhout, Berkel-Enschot en, sinds 1 januari 2021, ook Biezenmortel hulp wil bieden bij het oplossen van kleine problemen. Het gaat daarbij om kortdurende hulp, waarvoor geen speciale deskundigheid nodig is. Te denken valt aan hulp bij vervoer, boodschappen, kleine karweitjes in en rond het huis, oppas, advies en verwijzing naar andere hulpverleners. De vrijwilligers van De Hulpcentrale kunnen zelf aangeven voor welke hulp zij ingezet willen worden. Bij klusjes, vervoer, de telefoondienst of anderszins.
De buurtwachten zijn herkenbaar aan hun kleding en alleen dat al werkt preventief. Zo stappen jongelui, die zonder licht in het donker op hun fiets rijden, veelal braaf af als ze een buurtwacht zien. Elke buurtwacht fietst of loopt ongeveer twee keer per maand. Er doen nogal wat vrouwen mee in het buurtpreventieteam, maar vrouwen zullen altijd door een man vergezeld zijn tijdens hun “ronde”.
Birgitte, Jet en Astrid vormen samen met nog 32 andere vrijwilligers (in leeftijd variërend van 18 tot 78 jaar) en Coördinator Nicole samen 1 team. Een geweldig team, dat mensen bijstaat in hun laatste levensfase, in een huiselijke omgeving aan de Schoorstraat. Astrid, Jet en Birgitte zijn vanaf de start van het Hospice in Januari 2019 vrijwilliger. Ze hebben zich aangemeld na een oproep in de Wegwijzer, na de Open Dag en vanwege het enthousiasme van Nicole.