Het is dinsdagochtend in de bossen bij Loon op Zand en een groep mensen is daar hard aan het werk. Ze noemen zich de “Boskabouters”. De naam hebben ze gekregen van de vrouw van een van de voormalige leden en is een eigen leven blijven leiden. Het zijn vrijwilligers die voor Natuurmonumenten in het bosgebied van Helvoirt tot Loon op Zand werken, om daar de diversiteit van de natuur op peil te houden. Er zijn in totaal zo’n 100 vrijwilligers, verdeeld in groepen die elke op een andere dag van de week actief zijn. De
groep de Boskabouters bestaat voor een groot deel uit Udenhouters en werken op dinsdagochtend. Overigens zijn er ook andere groepen waarin Udenhouters actief zijn. En wat doen zijn dan? Het grootste deel van het jaar zijn ze bezig met de bestrijding van de Amerikaanse vogelkers. Deze plant, ook wel bospest genoemd, is vanaf de jaren twintig van de twintigste eeuw als vulhout in de bossen aangeplant. Deze vogelkers overwoekert alles en is zo dominant dat ze andere planten en bomen verdringen. Zo gauw deze volgelkers in het voorjaar blaadjes krijgt beginnen de vrijwilligers met hun werk. Kleine opkomende planten worden uitgetrokken, maar er zijn ook grote exemplaren. Deze worden op ongeveer een meter hoogte afgezaagd en als ze nieuw uitschot krijgen, wordt dit opnieuw verwijderd oftewel gestript. Maar er zijn ook forse exemplaren die niet zomaar om te zagen zijn. Die worden geringd: er wordt een strook van ongeveer 25 cm van de bast rondom weggehaald zodat de boom afsterft. Hele bergen door hen gekapt hout liggen verspreid over het bosperceel er als we zien hoeveel vogelkers er nog staat komen er nog veel bergen bij. Het is zwaar werk. Iedereen werkt individueel, maar kan hulp inroepen van de anderen als dat nodig is. Ze werken in een linie om geen stukken over te slaan. Het lijkt bijna onbegonnen werk. Toch geven ze aan dat in de gebieden rondom Bosch en Duin waar ze dit al 15 jaar doen, het verschil echt te zien is. Het is wel een kwestie van een lange adem hebben en jaar in jaar uit bezig blijven. En dat doen zij.
De Boskabouters hebben met Kerst twee weken vakantie en verder werken ze het hele jaar door. Als de vogelkers geen bladeren heeft en daardoor moeilijk te herkennen is, verwijderen ze opschot van vliegdennen, Douglas sparren en berken. Ze zijn met 15 personen, waarvan drie vrouwen. De jongste is midden veertig en de oudste is 80. Je moet er handig voor zijn, maar ook sterk. Gerard, is de oudste en sterkste en wordt door de anderen dan ook de Hulk genoemd. In de pauzes drinken ze koffie en wisselen alle nieuwtjes uit. Een vrijwilliger uit Tilburg vertelt dat hij door die verhalen inmiddels wel zo’n 200 Udenhouters kent, zonder ze ooit gezien te hebben. Natuurlijk worden tijdens deze koffiepauzes ook de oplossingen voor de wereldproblemen bedacht. Kortom het gaat iedereen ook om de gezelligheid en de contacten die deze activiteiten opleveren. Dus zie je in de bossen mensen met overalls van natuurmonumenten in de weer met zagen, schoppen en snoeimessen dan zijn dat groep vrijwilligers die eraan bijdragen dat onze bossen mooi zijn en blijven.
Boskabouters: Bedankt!
Tekst: Wilma de Jong, de Wegwijzer
Foto’s: Henny Schilders, de Wegwijzer



Onder eeuwenoude gigantische bomen vind ik een gezelschap van ruim 10 personen onder leiding van een charlatan. Het is de “Troupe van Charles Atant”. Zij komen allemaal uit een soort mini- ruimtecapsule te voorschijn. Op zich al een prestatie als je nagaat dat het die middag behoorlijk warm was. En als de mannetjes uit het gezelschap zich dan ook nog opwinden over een leuke dame, Claire, dan weet je het wel.

Afgelopen zondag was het Pauwelsdag. Landschapspark Pauwels is een uitgestrekt gebied ten zuiden van De Loonse en Drunense Duinen en Kaatsheuvel/ De Efteling en ten noorden van Tilburg. Een unieke omgeving waar natuur, landbouw, recreatie, water, cultuurhistorie en energie samenkomen. Op Pauwelsdag worden allerlei ontwikkelingen in dit gebied gepresenteerd. Ontwikkelingen die ook nog in volle gang zijn. Er was zoveel georganiseerd dat geïnteresseerden een keus moesten maken. Ik bezocht de Pauwelshoeve en de boerderij van de familie Schoenmakers aan de Houtsestraat in Udenhout.
De stichting educatieve boerderij Tilburg-Loon op Zand heeft als doelstelling om schoolklassen of andere groepen, kennis te laten maken met de natuur en het boerenbedrijf. Men probeert dat nu zo goed mogelijk te improviseren omdat ze nog geen goede ruimte hebben om groepen te ontvangen. Het wachten is nog op een aanpassing van het bestemmingsplan. Desondanks was er nu een mooie moestuin ingericht en liet men zien op welke manier men wol kan vilten.
Ik had het voorrecht de tentoonstelling al vooraf te mogen zien. Mijn conclusie: “Echt leuk opgezet; heel veelzijdig; allerminst saai; eigenlijk moet iedereen komen kijken en niet alleen de mensen van Biezenmortel”. Als je de tentoonstelling komt bezoeken, hoef je de nummers van de route maar te volgen en je ziet alles. Zo kun je de gebouwen weer bekijken, die er in de loop van de tijd gestaan hebben en zie je de ontwikkeling van de leermethodes. De verwevenheid van kerk en school (m.n. de rol van de paters Kapucijnen) kan natuurlijk niet ontbreken. 


Al bijna een jaar zijn wij druk bezig met diverse partijen om ervoor te zorgen dat er een toffe pumptrackbaan komt in ons mooie dorp. Dit is een baan waarop gereden kan worden met een BMX, loopfiets, fiets, skeelers of een step en dus geschikt voor een hele brede doelgroep.
Alvast ontzettend BEDANKT!!

