Sprokkels 19 eindelijk weer live gepresenteerd
Op vrijdag 25 maart jl. stroomde ’t Plein in Udenhout vol met belangstellenden die de presentatie van de negentiende editie Sprokkels wilden volgen. De heemkundekring ’t Heem presenteerde die avond met trots eindelijk, na drie jaar live, het uitkomen van het jaarboek. De voorgaande jaren was het onmogelijk om dit live te doen i.v.m. de Coronapandemie. De avond wordt gepresenteerd door Kees van Kempen. Hij vertelde dat er vooraf honderd en vijf aanmeldingen waren, maar dat er vijftien annuleringen waren door Coronabesmetting. Wel lopen er personen binnen die zich niet hadden aangemeld waardoor er toch meer dan honderd belangstellenden aanwezig zijn die bij aanvang genieten van een gastvrij kopje koffie of thee.
Dat Kees van Kempen bij zijn introductie stil staat bij de impact van de Coronapandemie is natuurlijk geen verrassing. De impact op het vrijwilligers team was groot, maar het heeft ook goede ontwikkelingen gebracht. De digitalisering van de collectie heeft goede voortgang geboekt. Er zijn nu 60.000 items digitaal beschikbaar wat een groei is van vierhonderd procent. Het online presenteren van het jaarboek was een must de afgelopen twee jaar. Daar gaan ze mee door omdat het bereik ook vele malen groter is geworden waardoor de belangstelling voor het erfgoed een enorme boost heeft gekregen.
De nieuwe online presentatie die voor iedereen na deze avond te zien is op het internet wordt voor de eerst maal in de zaal vertoond. We horen en zien de inhoud van de nieuwe Sprokkels door het schrijversteam gepresenteerd voorbij komen. Hierbij aandacht voor de eerste buitenlandse schrijfster in Sprokkels, de 75ste verjaardag van DOS, het 25 jarig jubileum Udenhout onder de vleugels van Tilburg, de oprichting van De Dorpsraad, 50 jaar Gemengd Koor Udenhout dat verteld wordt in het Unent’s dialect (door Jan Denissen en Lia Clement) en de hoogtepunten van 2021.
Na deze filmvertoning geeft het jubilerende DOS een atletiek presentatie vol met salto’s, dubbele, driedubbele salto’s en schroeven op trampoline en matten midden in ’t Plein waarbij de volledige lengte en hoogte van de zaal gebruikt worden. Een daverend applaus is hun deel als ze na tien minuten de adembenemende act afsluiten.
Hierna staat Van Kempen nog even stil bij het 75ste jubileum van Hein van den Berg voor Scouting Udenhout, zijn rol als kasteelheer en zijn twintig jaar als Sinterklaas in het dorp. De link via het kasteel met Mevrouw Le Miere is snel gemaakt. Zij was de eerste presidente van de boerinnenbond binnen het NCB. Het allereerste exemplaar wordt aangeboden aan de voorzitster van De Dorpsraad, Wilma de Jong. Voorin dat boek heeft Van Kempen een uitgebreid persoonlijk voorwoord toegevoegd aan De Jong. Wilma de Jong spreekt in haar dankwoord de complimenten uit aan de Heemkundekring voor haar niet aflatende inspanning om de historie van het dorp vast te leggen. Tevens staat ze stil bij de unieke atletiek prestaties van de vijf meisjes en jongens van DOS die het intermezzo vorm gaven van deze boekpresentatie.
Tekst: Joost Festen, de Wegwijzer
Foto’s: Wilma Festen, de Wegwijzer







Op nummer 7 zien we in het huis uit 1909 enkele Jugendstil elementen in dakramen en het tegelwerk, het huis heeft boven de voordeur opgemetseld metselwerk, het zogenaamde van de Plas geveltje, en een Franse kap (ook wel Mansarde of “gebroken dak” genoemd). Joost vertelt dat de Franse kap hier destijds de voorkeur van de middenstanders had omdat het minder protserig oogde dan een pand met twee rechte verdiepingen. Al te veel pracht en praal kostte klanten, was het idee. Op nummer 10 zien we een van de weinige klokgeveltjes in Udenhout. Nummer 12 heeft prachtige trapgeveltjes, het huis doorstond de grote brand van 1854. Hotel Wilshof, op nummer 7, werd gebouwd in de stijl die we veel zien in de omgeving van Heusden, en is daarmee uniek in Udenhout. Nummer 14 heeft kleine zogenaamde Mutsaerstorentjes op de garage. Nummer 19 kan beschouwd worden als een meer elitair huis, ook met Franse kap. De panden nummer 21 en 23 behoorden toe aan de familie Kruissen (die later Bosch en Duin bouwden) en wordt gekenmerkt door de grote rode letter K op het dak. De panden op nummer 31 (Slagerij van Hoof) en nummer 35 (Bakkerij Geerts) staan bekend als de Rats panden, genoemd naar de ondernemende familie Rats. Nummer 41 heeft een mooi hekwerk met tuintje voor de deur. Piet geeft aan de “verstening” van het dorp (parkeerplaatsen voor de diverse panden) heel jammer te vinden. Het huis van de dames Vermeer uit de Groenstraat, nummer 51, heeft mooie Franse ornamenten boven de ramen. Nummer 67 heeft mooi origineel glas in lood. Nummer 73 was een notarishuis. Het werd in de oorlog tijdelijk in bezit genomen door de Duitsers. Nummer 62 tot en met 70 vormden samen met de huizen in de Zeshoevenstraat (toen nog Van Heeswijkstraat geheten) de eerste uitbreiding van Udenhout. Nummer 81 en nummer 83 zijn typische van de Voort panden uit 1905. Nummer 83 heeft een mooie daklijst, nummer 74 heeft getand metselwerk, de zogenaamde “muizentand”. Nummer 82 tot en met 88 zijn Brekelmans panden met “Engelse deuren” en sier metselwerk. Huize Margaretha, nummer 108, was een “Renteniersvillaatje en heeft een Art Deco stijl. Ook nummer 110 is een fraai rentenierspand.



