Zwembad ‘Groene Wellen’ sluit seizoen af

Het zomerseizoen zit er al weer op. Geheel volgens traditie mochten op deze laatste dag ook de viervoeters mee komen zwemmen. En daar werd door veel honden (met hun baasjes) gretig gebruik van gemaakt. Maar ook aan deze laatste zwemdag kwam een einde. En dat was meteen de laatste keer dat Kees en Elly Pepping de deur van het zwembad achter zich dicht trokken.
Vele jaren hebben zij, samen met hun zonen, gezorgd voor vele zwemuurtjes tijdens de zomerdagen.
Zij gaan nu lekker genieten van de vrije tijd. Wij gaan wachten op het moment dat de gemeente bekend gaat maken wanneer het zwembad weer open gaat. Laten we hopen dat dit alweer volgend jaar april/mei zal zijn!

Veertig jaar wandelen

Dat is wat een aantal vrouwen, in wisselende samenstelling, al veertig jaar samen doen.
Lenie van Spelde gaf me een keurig overzicht van de geschiedenis van deze gezellige pretentieloze club.Geen regels, geen bestuur, 10 euro “contributie” per jaar, een kaart bij je verjaardag .Als je er bent is het fijn, als je er niet bent is dat ook prima. Er zijn veel vaste deelneemsters. De dames kennen elkaar al jaren en dat geeft een vertrouwd gevoel.
Ad van Lier, een gedreven loper die vaak in de duinen te vinden was kreeg het idee om zijn wandelplezier te delen met andere mensen. Daarom plaatste hij een advertentie in de wegwijzer en als snel gaven een aantal vrouwen zich op. Op 11 oktober 1984 gingen we dan van start. In het begin werden er kleine parcoursjes gelopen, later werden de afstanden groter en steeg de conditie. Ad was onze grote motivator en dat ging hem goed af. Toen Ad aangaf te willen stoppen werden  de trainingen overgenomen door Nel en Carla van Erp. De club kreeg zelfs een eigen t-shirt met twee lopers op de achterkant en stretchende dames op de voorkant. Jaren hebben we getraind. De een wat rustiger, de ander fanatieker.
Het twintigjarig bestaan werd gevierd, met de fiets naar Moergestel en daarna kanoën.
Omdat de mogelijkheden van alle deelnemers steeds meer gingen verschillen kwamen er andere vormen.
Van oorsprong was het een trimclub maar dat veranderde in nordic walken, een snelle  wandelgroep, een langzamere groepen samen fietsen. Iedereen kon mee blijven doen op haar eigen manier. Omdat het struinen door de duinen beter gaat als mensen de weg goed weten namen Anja en Wilhelmine het stokje over van Nel. Ook de hondjes mogen, liefst aangelijnd mee.
Wij trimmers en wandelaars, gaan ook met onze tijd mee. Vandaar onze website. Omdat die een naam moest hebben is er gekozen voor duinlopers want dat is toch wat we iedere week doen.
Ook whatsapp vergrootte de onderlinge bereikbaarheid.
Een keer per vier weken is er een langere wandeling, soms ook in een andere omgeving.
Ieder jaar starten we het nieuwe jaar met een sportieve activiteit. Dit jaar vieren we op 30
augustus ons veertigjarig bestaan.
Wij hopen nog jaren zo door te gaan. We genieten er iedere keer weer van. Heb je energie en gezelligheid nodig, trek erop uit om op vrijdag van negen tot tien te wandelen Je start vol energie aan je nieuwe dag.
We starten bij de Rustende jager.
We hopen nog jaren zo door te gaan, een rollator groepje hoort immers ook tot de mogelijkheden.
Website: www.duinlopers.nl

Wat is de ‘Photo Race Udenhout’

Niet twijfelen, gewoon gezellig meedoen!!!

De eerste aanmeldingen stromen al binnen!
Op 2 (en 3) november 2024 organiseren we de ‘Photo Race Udenhout’.
Lees hier wat de ‘Photo Race’ in gaat houden;

  1. Alle deelnemers ontvangen op zaterdagochtend 2 november 2024 op de start locatie hun eerste twee opdrachten (thema’s).
  2. Je gaat met deze opdrachten aan de slag en probeert binnen de thema’s een zo mooi en creatief mogelijke foto te maken.
  3. Enkele uren later ontvang je op een andere locatie de volgende opdracht.
  4. Ook met deze opdracht ga je aan de gang en probeer je er wederom een mooie en creatieve invulling aan te geven.
  5. Op eenzelfde manier krijg je deze dag nog een vierde opdracht.
  6. Op zondagochtend 3 november 2024 lever je per opdracht drie foto’s in..

Het zal dus voor iedere deelnemer een ‘Race tegen de klok’ zijn om drie foto’s in te leveren die ook nog eens aan de opdrachten voldoen.

Waarom doe je aan dit evenement mee?
  • je vindt het leuk om met fotografie bezig te zijn;
  • je wil je creativiteit de vrije loop laten gaan;
  • je vindt het uitdagend om je omgeving eens op een andere manier te bekijken;

Om deel te kunnen nemen heb je geen geavanceerde camera nodig. Met de camera op je mobiele telefoon zijn de opdrachten ook uit te voeren.
Motiveer daarom ook je familie, vrienden en/of buren, en doe allemaal mee!  Maak er bijvoorbeeld onderling een mini-race van.
Hoe meer deelnemers hoe leuker het wordt! Én, hoe meer je ook van elkaar kan leren. 

Praktische informatie: 
  • Inschrijfkosten bedragen € 10,- per persoon;
  • Het is niet mogelijk je als team/duo in te schrijven;
  • Aanmelden gaat per e-mail via: info@udenhout-centraal.nl, met het onderwerp: “Aanmelden Photo Race Udenhout”

Kalender Dorpsleven Udenhout en Biezenmortel 2025

De kalender wordt voor de 48e en laatste keer gepresenteerd door Stichting Scouting Udenhout. 

Ja, u leest het goed. Dit is de laatste kalender in deze reeks. Graag hadden wij als kalendercommissie de reeks tot en met de 50e kalender willen doorzetten. Op onze eerste vergadering in oktober 2023 hebben we echter besloten om na te gaan of de opbrengst nog in enige verhouding staat tot de kosten die we moeten maken en de inspanningen die we moeten leveren. Het bleek dat de oplage sterk is teruggelopen tot 450 exemplaren. Gezien ook de gestegen drukkosten wordt de opbrengst wel heel mager. Ook is een muurkalender niet echt meer van deze tijd. Vroeger hing de kalender in de keuken of op het toilet. Tegenwoordig heeft iedereen een kalender op de telefoon en worden daar de afspraken en andere gebeurtenissen genoteerd. 

Het besluit om te stoppen was dan ook niet makkelijk. Zeker niet met in ons achterhoofd onze trouwe klanten die de kalender door de jaren heen verzameld hebben en jaarlijks uitkeken naar de presentatie van de kalender.  

Op de voorpagina staat ook dit jaar weer een bekende “Udenhouter”. Iemand die een sterke band met Udenhout en Biezenmortel heeft. De plaats waar de foto is genomen past ook goed bij deze persoon.  

Ook dit jaar is in de kalender aandacht geschonken aan de oudere maar zeker ook aan de recentere geschiedenis van Udenhout en Biezenmortel.  

Bij de 48e kalender
De kalendercommissie er weer in geslaagd een gevarieerde kalender samen te stellen. De commissie start in oktober met het verzamelen van ideeën en foto’s voor de kalender. Dan volgt het zoeken naar namen en het samenstellen van de teksten. 

De jeugdleden van Scouting St.-Lambertus Udenhout zullen de nieuwe kalender weer huis aan huis aanbieden vanaf zaterdag 13 september.  

Vanaf maandag 23 september is de kalender te koop voor € 5,00 op de bekende verkooppunten. Voor Udenhout zijn dat: Fotogalerie Angelique, Hoppenbrouwers Electro World, ijshoeve Uijlenborch, Erfgoedcentrum ’t Schoor en Boekhandel Readshop. 

Wilt u er zeker van zijn dat u de kalender ontvangt? Stuur dan een mailtje naar kalender@scoutingudenhout.nl. De kalender wordt dan (in Udenhout) met een nota bij u aan huis bezorgd. 

Een greep uit de onderwerpen van dit jaar:
Een foto van het bedrijfspand Kreitenmolenstraat 27, waar nu Keurslagerij van Hoof is gevestigd. 
40 jaar Christ Penningsstam van scouting Sint Lambertus, gezicht op ’t Voorste Winkel, opening van de in ere herstelde Kasteellaan. 
Klassenfoto van groep 3a van de Zeshoevenschool schooljaar 1985/1986. 
Inspraakavond Coöperatie Biezenmortel in 2017 en een luchtfoto van de Duinhoeve aan de Oude Bosschebaan.  
De tekst bij de foto’s voorziet u van uitgebreide informatie over de onderwerpen.   

Schutblad: 
De fiets in Udenhout en Biezenmortel. 

Aanbieding
Op donderdag 12 september 2024 zal het eerste exemplaar van de 48e kalender worden aangeboden. Zoals gebruikelijk heeft Scouting St.-Lambertus Udenhout hiervoor weer een bijeenkomst in voorbereiding. De bijeenkomst is enkel voor genodigden. Wie de nieuwe kalender in ontvangst mag nemen is nog een beetje een verrassing! 

Ploeteren tijdens de oorlog en feesten bij de bevrijding

Sjaan 15 jaar

Sjaan en Jan van Nunen hebben de respectabele leeftijden van 95 en 99 jaar. Ze wonen thans in een tehuis voor ouderen in Haaren. Sjaan is een geboren en getogen Udenhoutse. Ze is een dochter van Hanneske van Laarhoven en Miet van Beek, die tijdens de oorlog in de Kreitenmolenstraat (toen Stationstraat geheten) een boerderijtje hadden. Dat stond ongeveer ter hoogte van waar nu “Het Kruidvat” is gevestigd. Sjaan van Laarhoven was op het eind van de oorlog 15 jaar. Ze herinnert zich dat er keihard moest worden geploeterd om tijdens de oorlog het gezin (9 kinderen) te kunnen onderhouden. Zo had vader Hanneske o. a. een kolenhandel. Kolen ging hij bij het station afhalen. Maar tijdens de oorlog stagneerde de aanvoer van deze brandstof. Hanneske loste dat op door zelf in de Peel turf te gaan steken. Met de hulp van Piet van Munster, die een vrachtwagen had, werd de turf naar Udenhout vervoerd. Daardoor kon Hanneske nog wat verdienen en konden veel Udenhouters hun huizen nog enigszins warm krijgen. Sjaan herinnert zich ook nog, dat ze met haar broer Ad petroleum moest verkopen. Daarvoor werd een bokkenkar gebruikt. De kinderen liepen naast de kar grote afstanden op slecht passende schoenen naar de boeren in het buitengebied.
“Op het eind van de oorlog waren bij ons Duitsers ingekwartierd”, weet ze nog. “Ze hadden de goei kamer gevorderd. Daar sliepen ze. Wij als gezin, moesten allemaal boven slapen. Er was een gaatje in de vloer en daardoor hebben we de bezetters kunnen bespieden”.
Sjaan weet ook nog dat er een radio in huis was en een Nederlandse vlag. Dat moet gevaarlijk geweest zijn met die ingekwartierde Duitsers. “We hebben toen ook enge dingen meegemaakt”, zegt ze. “Er werd geschoten en de kogels vlogen om onze oren. Dat was ook de enige keer, dat ik me kan herinneren, dat we naar de schuilkelder moesten”.
“Toen de bevrijders Udenhout bereikten, ging bij ons de vlag uit”, weet Sjaan nog, “zoals overal in het dorp. Vooral op het kruispunt was het volop feest. Ik heb toen ook mijn ouders heel blij zien dansen. Zo opgetogen had ik ze nog nooit gezien”.
Het bevrijdingsfeest bleef niet beperkt tot een dag. Ook tijdens de avonden die daarop volgden, ging het feest gewoon door. Daarvoor gingen veel mensen naar de houtzagerij van Appels, die zich achter slagerij Cees Schoonus (thans de winkel van Jan-Karel van Hoof) bevond. In de houtzagerij was een ruimte die als feestgelegenheid werd gebruikt. De jeugd leerde er dansen van Sybille, de kasteleinsvrouw van het café, waar momenteel “Het Kreitenhuys” is gevestigd. Bovendien werd door iedereen volop gerookt, dankzij de sigaretten die door de geallieerden werden uitgedeeld.

Terwijl Sjaan de oorlog en de bevrijding zonder al te traumatische herinneringen heeft beleefd, ligt dat bij haar man Jan wel anders. Jan was als jongen van een jaar of 18 ondergedoken, maar werd toch gearresteerd. Daarbij werd zelfs op hem geschoten. Via kamp Amersfoort werd hij naar Duitsland gebracht, waar hij door de nazi’s als dwangarbeider werd ingezet. Onder andere zat hij in Dresden, dat zwaar werd gebombardeerd. Hij is toen gevlucht en heeft in Duitsland op de een of andere manier toch het gevechtsfront kunnen passeren. Vervolgens werd hij gelukkig opgepikt door geallieerde soldaten en kon hij veilig thuis komen.
Jaren later kregen Sjaan en Jan verkering en zijn ze getrouwd. Maar tot op de dag van vandaag kan Jan moeilijk over zijn oorlogservaringen praten.

Tekst: Jan de Kort
Foto’s: fam. van Nunen

Wij hadden altijd de kermis voor de deur

Kermisweek, familieweek
Karin van Loon heeft bijna haar hele leven in de van Heelwijkstraat gewoond. De meeste jaren met haar moeder en (stief)vader op huisnummer 44. De kermis was voor hen een hele feestweek. Het begon al met het opbouwen wat ze op de voet volgden. Tijdens de kermisweek kwamen vaak haar opa en oma enkele dagen logeren. Vooral haar opa stond met zijn neus bovenop de opbouw. Het was niet alleen een feestweek, maar vooral ook een familieweek. Karin vertelt dat al haar ooms en tantes, neven en nichten tijdens de kermis bij hun een dag op bezoek kwamen. En dat betekende nogal wat.

Tijdens de verschillende kermisdagen kwamen er wel 30 tot 40 familieleden. Haar moeder had een apart tafeltje op zolder staan wat met de kermis naar beneden werd gehaald en voor het raam werd gezet. Dat was hun vaste plek om alles gedurende de hele kermis te kunnen volgen. Haar moeder heeft daar iedere kermis voor het raam gezeten tot haar overlijden in 2020.
Karin kreeg met de kermis een kaart voor alle dagen voor de cakewalk. De neven en nichten die op een bepaalde dag kwamen een dagkaart en iedereen natuurlijk nog wat kermisgeld. Als enig kind voor haar fantastisch om met al die neven en nichten kermis te vieren. Ze liepen de hele dag op en neer van de kermis naar Karin thuis.

Soep en koude schotel
Tussen de middag waren er broodjes voor iedereen en ‘s avonds soep en koude schotel. Voor degenen die geen koude schotel lusten gebakken aardappeltjes. En dat werd allemaal zelf gemaakt.
In de kelder was een aparte hoek voor de benodigde spullen voor de kermis gereserveerd. Allereerst twee hele grote pannen: één om soep te maken voor iedereen en één om het mengsel voor de koude schotel te maken. Een grote stapel platte borden en diepe borden. Natuurlijk het worstmachientje om zelf die koude schotel te kunnen draaien om daar iedere dag mooie koude schotels voor alle gasten te presenteren. Het draaien van dat machientje met aardappelen en vlees is voor Karin onlosmakelijk met de kermis verbonden.

Koekloteren
Natuurlijk wilde de hele familie een koek loten. Het was ook altijd een leuke concurrentie wie het lukte om de meeste koeken te loten.

De maandag
Een van de leukste herinneringen voor Karin is de maandag met de kermis als bewoners van Vincentius en Assisië gratis naar de kermis mochten. Haar moeder had altijd de deur open als iemand naar het toilet moest. Karin liep die maandag ook altijd mee en mocht dan ook gratis in de attracties. Ze ervaarde heel erg de eenheid die er op die maandag was, iedereen genoot en ging leuk met elkaar om en mocht van de kermisexploitanten overal gebruik van maken Voor haar een hoogtepunt van de kermis.
Kortom de kermisweek is voor Karin één feest van warme herinneringen.

Tekst: Wilma de Jong-Verspeek, de Wegwijzer
Fotos’: Henny Schilders, de Wegwijzer

Mien en Toon van Oene herinneren zich de bevrijding nog goed

Het ouderlijk huis in de Groenstraat, waar Mien en Toon van Oene woonden toen Udenhout bevrijd werd. De foto is gemaakt in 1970 toen hun ouders 50 jaar getrouwd waren.

Mien (89) en haar broer Toon (88) woonden 80 jaar geleden in de Groenstraat. Hoewel Mien toen 9 was, kan vooral haar jongere broer Toon (toen 8) zich de dag van de bevrijding nog het best voor de geest halen.
Als Mien het heeft over de bezetting en de bevrijding, overheerst vooral het woord “Voorzichtig”. “Onze ouders”, zegt ze, “wilden niet dat er iets naars zou gebeuren. Daarom kregen we ook niet veel te horen. Ze waren ook bang dat we bijvoorbeeld iets verkeerds zouden zeggen op de verkeerde plaats, zoals het woord “mof”. Ik heb dus ook niet zo veel gezien, want pa en ma hielden ons het liefst binnen of bij gevaar in de schuilkelder”. Mien weet nog wel dat de Canadezen Udenhout binnen trokken. “Ze zochten achter ons huis naar Duitsers”, herinnert ze zich ook. “Een aantal Canadezen heeft toen een paar nachten bij ons in de voorkamer geslapen”.

Kennelijk was broertje Toon voor de duvel nog niet bang. Als hij maar enigszins kon, was hij op straat te vinden. Of zijn ouders dat nu wel of niet wilden. Zo zag Toon dat er in de Groenstraat meerdere schuttersputjes waren. Dat de Geallieerden op komst waren, wisten wij van de Udenhoutse politieman Roymans, die achter de huizen liep om zijn dorpsgenoten voor te bereiden op de bevrijding. Achter die huizen lagen ook talloze schuilkelders. “Alleen al bij ons in de straat, waren dat er tientallen”, weet Toon nog. “Ik zag de Duitsers vertrekken”, zegt hij. “Het was een behoorlijk ordeloze troep. Ze roofden nog wat ze konden. Bij Willeke Martens namen ze een varken mee en elders hadden ze een paard gevorderd. Dat dier wilden ze boven op een kar vervoeren. Ze hebben toen bij Driek van Wijk de voordeur geforceerd en die deur vervolgens als opstap voor het paard gebruikt. In de Groenstraat werden ook nog drie boerderijen in brand gestoken, o.a. bij Janus de Bont en bij Simons”.

Bevrijders op de foto in de Groenstraat bij de woning van fam. vd Plas

Toon weet niet meer precies hoe lang het geduurd heeft voordat de bevrijders kwamen, toen de Duitsers het hazenpad hadden gekozen. Hij vermoedt dat tussen die twee gebeurtenissen een paar uur heeft gezeten. Toon zag de Canadezen komen (volgens hem waren er ook Engelsen bij). Met vrachtwagens, jeeps; te voet in groepjes en zelfs met paard en wagen. Ze deelden sigaretten, pelpinda’s en chocolade uit. “In Udenhout hadden we zoiets nog nooit geproefd of gezien”, aldus Toon. “In ons dorp is het toen gelukkig niet meer tot een treffen gekomen tussen de bevrijders en de Duitsers. Wèl is er nog hevig gevochten in en rond de Duinen, maar daar heb ik toen niets van meegekregen”.
Toon weet nog wel dat iedereen op die dag zielsgelukkig was. “Er werd overal en door iedereen feest gevierd”. Hij weet ook nog dat de militairen, die bij de “van Oene’s” waren ingekwartierd, na een paar dagen weer zijn vertrokken. “Ze lieten een trommeltje achter met koekjes en een briefje”, herinnert hij zich nog. Wat er op het briefje heeft gestaan, weet Toon helaas niet. Hij herinnert zich nog wel de namen van deze bevrijders: Paul, Tonny en Robert.


Tekst: Jan de Kort; De Wegwijzer

Foto’s: Henny Schilders (Wegwijzer), Fam. van Oene
en Erfgoedcentrum ’t Schoor

De bijzondere hobby van Nel van Iersel

Letterhakken

Nel vertelt dat ze graag creatief bezig is. Voorheen boetseerde ze. Zo’n tien jaar geleden ging ze over op (steen)hakken. “Ik had moeite met het ruimtelijk inzicht en moest eerst doorkrijgen dat je met hakken een figuur krijgt door steen weg te hakken, niet door een figuur te vormen, zoals bij boetseren”.

Adriaan van Seelen uit Rijen was haar leermeester. Ze volgde bij hem ook cursusweken in Frankrijk. “Heel leuk om te doen”, volgens Nel. Haar tuin en huis worden gesierd met veel van haar beeldhouwwerken. Maar Nel kreeg steeds meer plezier in het “letterhakken”. Ze beitelt wijze spreuken in Belgisch hardsteen in allerlei vormen. Uit de visvijver in haar tuin rijst een op een obelisk lijkende steen op, met daarin haar lijfspreuk gehakt: “Geloof niet alles wat je denkt”. Boven op de steen zit een meditatief poppetje. “Mijn fantasie gaat nog wel eens met me aan de haal, vandaar deze lijfspreuk”, vertelt Nel lachend. Een recht vormige steen langs de vijver draagt de spreuk: Je kunt het leven niet verlengen, wel verdiepen. Een bronzen kikkertje bovenop de steen kijkt minzaam op deze spreuk neer. De spreuk “Iedere dag wordt de wereld weer opnieuw geboren” siert een mooie wereldbol in de tuin. En op een zonnewijzer staat de tekst: ”Achter elk moment ligt een zee van tijd”. Voor familie en vrienden heeft Nel naamplaatjes en huisnummers gehakt. En voor een vriendin, die haar kat verloren heeft, heeft ze een kat en profile gehakt in steen. Nel vertelt trots dat ze uitgenodigd werd één letter van een gedicht te hakken in een straatsteen van de Oude Gracht in Utrecht. Iedere zaterdag wordt er door een steenhouwer één letter gehakt. Zo groeit het eindeloze gedicht voor toekomstige generaties.

Nel laat mij en Henny, de fotograaf, zien hoe ze te werk gaat en geeft aan dat het letterhakken een precisiewerkje is. Na een ontwerp gemaakt te hebben gaat Nel rustig en ritmisch met hamer en beitel aan de slag. Er zijn twee mogelijkheden: de letters uit de steen hakken of erop hakken. Elke slag van de beitel moet je kunnen blijven zien. Een misslag blijft dus ook zichtbaar. De benodigde precisie en geduld maken het letterhakken meditatief, vertelt Nel. “Je bent in het moment, terwijl je bezig bent, en daarom is het zo fijn om te doen”.

De Wegwijzer wenst Nel nog heel veel plezier met haar bijzondere hobby.

 

Tekst: Nelleke Sträter, de Wegwijzer
Foto’s: Henny Schilders, de Wegwijzer

Programma Open Monumentendag zaterdag 14 september 2024 in Udenhout

Routes, netwerken en verbindingen is het Europese thema van de Open Monumentendagen 2024. Onder de slogan ‘Onderweg!’ gaan de bezoekers op pad van monument naar monument.

Geopend zijn van 10.30-16.00 uur:

ERFGOEDCENTRUM ’T SCHOOR, Schoorstraat 2,eigen ingang aan achterzijde. (rijksmonument)
Met bezichtiging vaste expositie en de nieuwe wisselexpositie over de Tweede Wereldoorlog.
Boekverkoop vindt vandaag in t Raadhuis plaats.

VOORMALIG RAADHUIS, Slimstraat 2, (rijksmonument)
* Verkoop (tweedehands boeken)
* Wandelkaart Pauwelsroute verkrijgbaar
*Om 12.00 uur en om 14.00 uur vindt er een lezing plaats over ‘De mooie natuur in en om Udenhout en Biezenmortel’, verzorgd door Henk Peters.

LAMBERTUSKERK, Slimstraat 9, (rijksmonument)
Om 11.00 uur en om 13.30 uur vindt er een uitleg over de geschiedenis van de kerk plaats, verzorgd door Tiny van Kempen.
Om 11.30 uur en 14.00 uur vindt er een orgelconcert plaats op het Loret-orgel, verzorgd door organist Ad Vergouwen. Tevens worden dan enkele muziekstukken ten gehore gebracht door sopraan Shirley Kosters.

LANDPARK ASSISIË / PRISMA, Hooghoutseweg 3, Biezenmortel
Open op zaterdag 14 en zondag 15 september van 11.00 – 16.00 uur.
Activiteiten: bezichtiging schuilkelder onder het Dorpshuis (schuin tegenover Lokaal 12).

 

Zie de website: https://www.historietilburg.nl/wp-content/uploads/Open-Monumentendag-2024-Folder.pdf

Udenhout en Biezenmortel zijn binnenkort 80 jaar bevrijd

Op 26 oktober a.s. zal het precies 80 jaar geleden zijn, dat Biezenmortel en Udenhout werden bevrijd van het Nazi-juk. Dat is op die dag in 1944 ook in die volgorde gebeurd; Biezenmortel werd door de geallieerden dus eerder bevrijd dan het zuidelijker gelegen Udenhout!
“De Wegwijzer” zal in de weken, voorafgaand aan 26 oktober, op diverse manieren aandacht geven aan deze historische mijlpaal. Zo komen er interviews met Udenhouters en Biezenmortelnaren, die zich de bevrijding, 80 jaar geleden, nog goed kunnen herinneren. Ook zal ons weekblad stilstaan bij enkele opmerkelijke gebeurtenissen uit die tijd, die wellicht tot nu toe wat onderbelicht zijn gebleven, terwijl zij toch een directe relatie hebben met onze dorpen.
Niet alleen “De Wegwijzer”, maar ook “Erfgoedcentrum ‘t Schoor” zal ruime aandacht geven aan de 80-jarige herdenking van onze bevrijding. Daar is men overigens al een tijd geleden mee begonnen. Er is bij “’t Schoor”, zoals waarschijnlijk wel bekend zal zijn, dit jaar een boeiende expositie ingericht: “Over de oorlog en de bevrijding van Udenhout en Biezenmortel”. Als u deze tentoonstelling nog niet gezien hebt, is ons advies om dat wel te gaan doen. Het is echt meer dan de moeite waard. Gelukkig blijft de expositie ook nog ná 26 oktober te bezichtigen.
Maar “’t Schoor” doet meer! In de Udenhoutse bibliotheek wordt in de maand oktober een foto-tentoonstelling ingericht. Ook die gaat over oorlog en bevrijding in onze twee dorpen.
Op vrijdag 25 oktober is er ter gelegenheid van de 80e herdenking van onze bevrijding een concert in de Lambertuskerk te Udenhout. U kunt dan het Zuid-Nederlands kamerkoor (o.l.v. dirigent Rowan v.d. Westen) komen beluisteren. Het concert begint om 20.00 uur.
Op de bevrijdingsdag zelf (26 oktober) presenteert ‘t Schoor een nieuw boek : “Burgerslachtoffers van het Nazi-regime in Udenhout en Biezenmortel”. Dit boek staat stil bij inwoners van onze dorpen, die toentertijd een hoge prijs hebben moeten betalen vanwege de Tweede Wereldoorlog. Tevens wordt het lot gememoreerd van een aantal onderduikers in Biezenmortel en Udenhout. Overigens beschrijft het boek niet alleen somberheid. Het gaat niet alleen over mensen die het niet overleefd hebben. Er zijn ook optimistischer verhalen over mensen die meer geluk gehad hebben.

Het boek zal door hoofd-auteur Frank Scheffers worden gepresenteerd in “De Vorselaer” te Biezenmortel, waarbij ook mede-auteurs Ton de Jong en Jan van de Voort aanwezig zullen zijn.
Vervolgens is er een wandeling naar het adres Capucijnenstraat 56, waar destijds in de boerderij van de familie van de Pas, Leo Hartogs ondergedoken heeft gezeten. Hier wordt ter nagedachtenis in het trottoir een struikelsteen gelegd. Hetzelfde gebeurt op nog een aantal andere plaatsen in Udenhout en Biezenmortel.
Tijdens deze plechtigheid zullen de gilden een gildegroet brengen en zal Willy MacVean de doedelzak bespelen.
Hierna zal nog een bezoek worden gebracht aan de graven van de zeven, tijdens de oorlog en bevrijding, gesneuvelde soldaten, die op het kerkhof van Biezenmortel begraven liggen.
Tenslotte is er in de week van 26 oktober een scholenprogramma om ook de jeugd bij deze cruciale gebeurtenissen uit onze geschiedenis te betrekken.

We willen u ook nog wijzen op een aantal boeken en andere uitgaven over bezetting en bevrijding in Udenhout en Biezenmortel:
1) In 1994 verscheen bij ‘t Schoor: “Over d’n oorlog in Udenhout en Biezenmortel”.
2) In 2019 bracht ‘t Schoor het boek “Verhalen over de Tweede W.O. en de bevrijding van Udenhout en Biezenmortel” uit.
3) Eveneens in 2019 schreef Henk Peters het boek “Oorlogsmonumenten in Nationaal Park Loonse en Drunense duinen”.
Deze drie boeken zijn niet meer te koop, maar ze kunnen op de site van het erfgoedcentrum nog worden gelezen (alleen tekst).
4). In 2021 schreef Frank de Hommel het boek “Drie Britse soldaten”. Het gaat over drie gesneuvelde Britse militairen die op het kerkhof van Udenhout begraven liggen. Er is thans een herdruk van dit boek gereed en ook te koop.
5). Tenslotte zijn in diverse “Sprokkels” van ‘t Schoor verhalen opgenomen over de oorlog en de bevrijding.


Tekst: Jan de Kort; De Wegwijzer

Foto’s: Henny Schilders; De Wegwijzer en archief “’t Schoor”